BOMSeko urteroko jardunaldien edizio hau ohiko garaian egingo dugu ostera ere, eta Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareko profesionalentzat topagune izateaz gain, irekita egongo dira osasun mentalaren arretan aritzen diren beste erakunde sanitario eta soziosanitario batzuei ere.

Izena ematea eta jardunaldietara sartzea doakoak dira, toki guztiak bete arte, baina tailerretarako izen-ematea mugatuta egon daiteke, aintzat hartuta zein diren bakoitzaren plaza kopurua, jorratutako gaiak eta parte hartuko duten profesionalak.

Jardunaldien helburua da, batetik, osasun mentalaren arretan garrantzitsuak diren gaiak jorratzea, eta bestetik, topagune izatea, bai Sareko profesionalentzat, bai osasun mentalaren arretan jarduten duten beste erakunde batzuetako profesionalentzat.

Izena emateko epea: maiatzaren 25etik ekainaren 19ra (Izena beheko loturaren bidez eman daiteke.

2022ko urtarrilaren 27an, Osakidetzako Administrazio Kontseiluak Euskararen Erabilera Normalizatzeko 3. Plana onartu zuen.

Osakidetzan, euskararen normalizazio-prozesuak hiru printzipio osagarri ditu hasieratik:
-pertsonen hizkuntza-eskubideen errespetua;
-enpatiaz erabiltzailearen hizkuntzan komunikatzea, zerbitzuaren kalitatearen berme gisa; eta
-helburuak modu progresiboan ezartzea.

3. Planaren helburuak honako hauek dira:
• Herritar euskaldunei euskarazko arreta modu aktibo eta sistematikoan eskaintzea.
• Nahi duten profesional euskaldunei euskaraz lan egitea ahalbidetzea.

Martxoaren 24an, bigarren aldiz bildu zen BOMSeko Berdintasun Batzordea. Bileran parte hartu zuten batzordeburuak, idazkariak, berdintasun-erreferenteak eta sindikatuetako ordezkariek. Bertan azaldu ziren Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Osakidetzaren Planaren inguruan gauzatu behar diren ekintzak.

Egiaztatu ahal izan genuen ekintza batzuk Plana ezarri aurretik ere egiten ari zirela, besteak beste, langileei genero-indarkeriaren arloan prestakuntza ematea. Intranetean berdintasunari buruzko atal bat prestatu dugu dagoeneko, eta bertan horren gaineko informazio guztia dago jasota. Batzordeak jarraitzen du gainerako ekintzak lantzen, berdintasunaren arloko eragile guztien inplikazio handiagoa lortze aldera.

Ainara Berasaluce (Berdintasun-erreferentea)

Joan den 2022ko apirilaren 28an eta 29an, Bilbon egin ziren “Eboluzioari eta Neurozientziei buruzko Estatuko IV. Jardunaldiak”, EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren eta BOMSen arteko lankidetzari esker.

Askotariko gaiak jorratu ziren; besteak beste: ariketa (eboluzioaren eta osasunaren prebentzioaren ikuspegitik), klima-aldaketa eta gizakiak munduan uzten duen aztarna, isuri kognitiboak, kontzientziarik izan daitekeen adimen artifizialean, sexologia, etab.

Azken mahaian Psikologiaren eta Psikiatriaren berezkoagoak diren gaiak jorratu ziren, hala nola zergatik dauden oraindik psikopatak, delirio-nahasmenduen inguruko azalpen eboluzionista, edo “mono sortzaile” kontzeptuaren azalpena. Bertaratzeko aukerarik izan ez bazenuten, edo hitzaldiren batean ez bazineten egon, horiek ikusteko edo berrikusteko aukera izango duzue beheko loturaren bidez.

Bestalde, aurreratu dezakegu badaudela zehaztuta V. Jardunaldietarako egunak; EHUko eraikineko Mitxelena aretoan egingo dira berriro, 2023ko maiatzaren 18an eta 19an. Gorde egunak!

Eva Garnica

Host Euskadik 2018an egindako lehen lehia-deialditik, BOMS hautagaia izan da Zainketen Bikaintasunarekin Konprometitutako Zentro izateko. Hori horrela, bat egiten du BPSO programarekin, eta ondorioz, konpromisoa hartu du hiru RNAO-gida ezartzeko datozen 3 urteotan. Gidek 2022ko urtarrilerako egon beharko dute ezarrita.

Hauek dira aukeratutako gidak:

• Pertsona eta familia ardatz dituen zainketen gida
• Segurtasuna sustatzeko gida
• Krisietan esku hartzeko gida

Gidok aukeratu genituen gure estrategiarekin eta Sareak abian zituen proiektu estrategikoekin lerrokaturik zeudelako, eta hori funtsezkoa gertatu da horiek ezartzen izandako arrakastan eta erdietsitako lorpenetan. Eragin zuzena izan dute Sarearen estrategian eta helburu estrategikoen hedapenean; gainera, ahalbidetu dute aurrerapauso garrantzitsuak ematea gure plan estrategikoaren 4 erronketan: eredu komunitarioan (1. erronka), erabiltzaileen parte-hartzean (2. erronka), profesionalen eremuan (3. erronka), eta azkenenik: osasun-emaitzetan, jasangarritasunean eta kudeaketa aurreratuan (4. erronka).

Guztira, 217 pertsonak parte hartu dute proiektuan; horietatik 143 bultzatzaileak izan dira, 55, laguntzaileak, eta 19, inplikatutako liderrak, zuzendaritza-talde osoaz gain.

Conchi Moreno

Apirilaren 29an erizaintzako jardunbide egokiei buruzko artikulua argitaratu zen El Correo-ko gehigarrian.
Honela hitz egiten du BOMSek proiektuan izandako esperientziari buruz:

«Gure helburuetako bat da pazienteak eta haren laguntza-sareak asistentzia-prozesuan zehar erabakietan parte hartzea eta behar dituzten zainketetan haien iritzia txertatzea. Prozesu horren barruan, duela hiru urte konpromisoa hartu genuen BPSO proiektuarekin».

Proiektuaren emaitzen artean, «Erabiltzaileen % 100ek dagoeneko lantaldearekin modu aktiboan hartzen du parte bere zainketa-plana egiten.

Pazienteen % 100entzat konfort-plan bat landu eta ezarri da, jokabide disruptiboak prebenitzeko eta pazienteen lehentasunetara eta beharretara egokitzeko.

Euspen mekanikoa % 61,8 murriztu da, eta krisietarako lankidetza-plana sortu dugu. Bertan jasotzen dira erabiltzaileak testuinguru horretan dituen lehentasunak. Gaur egun plana aplikatzen ari da, eta emaitza onak eman ditu etxebizitzen esku-hartzeetan».

2022ko maiatzaren 24an egoitzaldia amaitu zuten Claudia Arán, Paola Llorens eta Unai Ortega barne mediku egoiliarrek (BAME) eta Cintia Montes psikologiako egoiliarrak (BAPE): argazkian, ezkerretik eskuinera.

Lau urte hauek oso trinkoak izan dira, eta zorionez, horietakoren bat BOMSen geratuko da gurekin lan egiteko. Bestalde, maiatzaren 31n BAME, BAPE eta BAEE belaunaldi berria etorri zaigu, eta horren berri emango dizuegu Irakaskuntza Unitateko hurrengo berripaperean, edo Lmentalan bertan.

Eva Garnica

BOMSeko profesionalok intraneta dugu informazio-kanal nagusietako bat. Bertan eskura ditzakegu guretzat oso baliagarriak izan daitezkeen albisteak, deialdiak, legezko informazioa, oharrak, bideoak eta beste. Hala ere, intranetak informazio ugaria duenez, batzuetan zail gerta dakiguke bilatzen duguna aurkitzea.

Ekaineko zenbaki honetan, mintzagai izango dugu “Lan-osasuna” atala, Sareko langileontzat oso erabilgarria baita ezagutza-arlo hori.

Leire Erkoreka

Interesatu bazaizkizu Eva Garnicaren blogeko nutrizioari, bizimoduari eta osasun mentalari buruzko sarrerak, egon seguru interesgarria irudituko zaizula halaber haren Youtubeko kanala, bertan honelako gaiak jorratzen baititu: aldizkako baraualdia, dieta eta depresioa, eta baita horien inguruko irakurketa gomendagarriak ere.

Yonki Books proiektua Oihan Iturbiderena da. Iruindarrak ordena honetan definitzen du bere burua: yonki, biologo kliniko eta editore. Hiru identitate horien baturari esker, eta Next Door Publisher-en itzalean, sortu du adikzioei buruzko dibulgazio zientifikoko zigilu berri hau.

Oihanek muturreraino eramaten du argitalpen-gardentasuna, eta ez du ezer ezkutatzen adikzioan ibilitako bidea eta errekuperazio prozesua kontatzean. Horrekin, esanahi berria eman nahi dio yonki hitzari, eta baita mundu horren inguruan ezarritako tabuak eta isiltasuna hautsi ere. Horixe egiten du, hain zuzen ere, argitaletxearen webgunean ez ezik, elkarrizketak egiteko duen kanalean ere, oso gomendagarria dena, liburuen osagarria baita.

Oihanek dioenez, biologia ikasi zuen mendekotasuna utzi ondoren sortu zitzaizkion galderei erantzunak ematen saiatzeko, eta espiritu hori bera da bildumarena ere, “Conocer para reconocer” goiburua duena (Jakin, ohartu ahal izateko), eta haren bidez, adikzioei buruzko kalitatezko informazioa zabaldu nahi du, bi oinarri hartuta: pertsonen lekukotza eta ebidentzia zientifikoa.

Ezin da ukatu hasteko modu erakargarria dela; halakoxeak dira, halaber, web-orria eta bere liburuen azalak betetzen dituzten fluor-koloreak. Egia esan, harrigarria da oraindik gaztelaniara itzulita ez egotea berak argitaratutako lehen liburua: ¿Cuánto bebes?, David Nutt-ena. Izan ere, David Nutt neuropsikofarmakologiaren “popeetako” bat da, izen handiko zientzialaria, ezinezkoa zirudiena lortu duena: “Science” aldizkarian argitaratzea, BBCn zabalkundea egitea eta Britainia Handiko gobernuaren aholkulari izatea. Horrekin guztiarekin sustatu nahi zuen datu zientifikoetan, eta ez aurreiritzietan, oinarritutako toxikoei buruzko erabakiak hartzea.

Beatriz Rodríguez Cabo

Lotu ohi da rock-izarra izatea eta gazterik eta modu bortitzean edo autosuntsitzaile samarrean hiltzea, eta, askotan hori izaten da batzuek euren jarraitzaileei utzi dieten mitoaren zati handi bat; horra: Janis Joplin, Jimmy Hendrix, Jim Morrison, Kurt Kobain eta Amy Winehouse.

J.U.

Georges Rémi (1907-1981) Europako komikigilerik arrakastatsuenetako bat da, eta “Bederatzigarren Artea” deiturikoaren benetako aitzindaria. Berak egindako lanak frantziar-belgikarren «ligne claire» joera sortu zuen, historian zehar ahaztezinak izan diren serieak sorrarazi dituena.

Hergék ere, beste egile batzuekin batera, arreta handia jarri zuen buruko gaixotasunetan. Bere obran ez dira falta psikiatriari lotutako adibideak eta pertsonaiak, psikiatrak barne, eta, oro har, ez ditu atsegin handiz erretratatu.

Emanaldi honetan, Juan Medranok laburbildu ditu Tintinen abenturetan psikiatrek protagonismoa hartzen duten bineta batzuk.

J.U.

Ainara Berasaluce, Leire Erkoreka Anda, Eva Garnica, Conchi Moreno, Beatriz Rodriguez Cabo eta Juan Medrano