ERREDAKZIO-TALDEAK GABON ZORIONTSUAK ETA 2024. URTE BIKAINA OPA DIZKIZUEGU

ESPERO DUGU GURE ERAKUNDEAN GERTATZEN DIREN GERTAERA GARRANTZITSUENEN BERRI EMATEN JARRAITZEA

Orain arte Sareko Uribeko Eskualdean Erizaintzako gainbegirale aritu den Aurora Oña Garcia (ezkerreko argazkian) Zaldibarko Ospitaleko Erizaintzako ondoko izendatu berri dute: “Osasun mentalean izan nuen lehen kontratua Zaldibarko Ospitalean izan zen; zerbaitek harrapatu ninduen eta osasun mentalarekiko grina sortzen hasi zitzaidan. Itzultzeko aukera izan dut, ilusioz gainezka nago erronka profesional berri honen aurrean, eta aletxo bat ekarri nahi dut, erizaintzako arreta hobetzeko osasun mentalean ".

Aurorak utzitako lanpostuan Arantzazu Mugeta Veigak (eskuineko argazkia) jardungo du hemendik aurrera.

BOMSek argazki-lehiaketa bat antolatu du erakundeko profesionalentzat.

Bi kategoria izango dira:

1) Kategoria: “Emakumeen eta Nesken Nazioarteko Eguna Zientzian”.
2) Kategoria: “Librea”, BOMSi lotutakoa.

Jasotako lan guztien artean, epaimahaiak argazki irabazlea aukeratuko du, eta etengabe egongo da ikusgai egileak hautatuko duen BOMSeko zentroan; gainera, behar bezala markoztatu eta identifikatuko da lehiaketako argazki irabazle gisa.

Aurkeztutako argazki guztiekin, baldin eta lehiaketaren oinarrietan jasotako baldintzak betetzen badituzte, erakusketa ibiltaria egingo da gure erakundeko hainbat zentrotan, eta litekeena da intranet korporatiboan eta BOMSeko beste multimedia euskarri batzuetan ere argitaratzea. Parte hartu nahi izanez gero, kontsultatu lehiaketaren oinarriak.

Erantsitako artxiboan dituzue lehiaketaren oinarriak, izena emateko formularioa, eta argazkiak bidaltzeko helbide elektronikoa.
Aurkezteko epea: 2023ko azaroaren 16ko 15:00etatik 2024ko urtarrilaren 10eko 22:00etara.

Atzo, azaroak 7, Elkarrekin Ikasten IX. Jardunaldia izan zen Deustuko Unibertsitatean. Urtero bezala gaien aldetik anitza eta aberatsa izan zen, BOMSeko arlo ezberdinetako profesionalek hartu baitzuten parte.

Bertaratu ziren pertsonek aukera izan zuten hainbat proiektu eta aurkezpen interesgarriren berri izateko:
-Iritziak partekatzen. Nerabeen eguneko ospitaleko 2021-2022ko lan-txostena.
-Psikosiaren lehen eta bigarren mailako prebentzioa.
-Bizkaiko osasun mentaleko egoitza txikiak.
-Zaldibarko Ospitalearen Mendeurrenaren bideoa.
-Erizaintzako zainketak hobetzeko plana.
-Nursing Research Challenge.
-Zibersegurtasuna, adimen artifiziala eta apokalipsiko beste piztia batzuk.

Ekitaldi honetan ohitura den legez, profesionalen aintzatespenak itxi zuen ekitaldia.

2023ko azaroaren 7an egindako Elkarrekin Ikasten-en IX. edizioan, aurreko aldietan bezala, BOMSeko urteko aintzatespen ekitaldia egin zen. Zuzendari gerenteak banatu zizkien diplomak ekitaldi honetan omenaldia jaso zutenei. Badakizuenez, urtero erdi mailako arduradunek eta nagusiek proposamenak egiten dituzte gure aintzatespen-planean jasotako parametroak kontuan hartuta. Aurten BOMSek profesional hauek aintzatetsi ditu:

- Berdintasunaren aldeko ekimenak sustatzeagatik: Ainara Berasaluce (Durangoko Eguneko Ospitalea).

- Zainketa-planak bultzatzeagatik eta Osanaia hobetzeagatik, erizain-talde hau: Aitziber Mestraitua, Amaia Arzubia, Davinia Zorrilla, Esther López, Gaizka Medinabeitia, M. MIlagros Amundarain, María Begoña Díaz, María Elena García, María Maidagán, Mónica Guijarrubia, Soraya Vega, Verónica Vélez eta Ana Meríno.

- Erizaintzako bi gida lantzen laguntzeagatik, erizain-talde hau: Alicia Duro, Endika Alabau, Idoia alda, Sarai Miguel, Verónica González, Aurora Oña, amaia Arzubia, Sonia Herrera, José Díaz, Margarita Díaz, Aitziber Maestraitua, Nerea Bellido eta Silvia Magunagoicoechea.

- Jardunaldian euskarazko txostena aurkeztegatik: Itxaso Santamaría eta Amaia Uriarte (Nerabeen Bilboko Eguneko Ospitalea).

- Sareko jarduera fisikoaren programa garatzeagatik: Nuria Fernández, Laura Rodríguez, Begoña Díaz eta Ainara Berasaluce.

Zorionak, guzti-guztioi!

Azaroaren 8an, Vitoria-Gasteizko Europa Jauregian egin zen Osakidetzaren 40. urteurrena ospatzeko ekitaldia. Bertan, gure lankide Leire Garciak, Uribeko Lehenak-eko psikiatrak, aurkeztu zuen aukeratutako esku-hartzea: " Prevención primaria de Psicosis. Difusión de los riesgos del consumo del cannabis " izenekoa.

Hizlariak, jendaurrean, eskertu zien bere lankideei egindako lanketa eta izandako inplikazioa, eta txosten guztien aurkezpena behin bukatuta, jaso zuen aintzatespen-diploma Rosa Pérez Esquerdo Osakidetzako zuzendari nagusiaren eskutik.

Azaroaren 23-25ean, SEPSM-ren Psikiatriako Biltzar Nazionala egin zen Salamancan.

BOMSeko Irakaskuntza Multiprofesionaleko Unitateko psikiatriako barne mediku egoiliar batzuek gai desberdinetako posterrak aurkeztu zituzten: ospitaleratutako pazienteen profil lipidikoa, esketamina bidezko tratamenduaren ondorio kaltegarriak, eta abar.

Eva Garnica

Joan den urriaren 25-27an, Santanderren egin zen Prestakuntza Sanitario Espezializatuko Espainiako Elkartearen VII. Biltzar Nazionala (Tutoreen eta ikasketa-buruen XIX. Topaketa).

BOMSeko Irakaskuntza Unitate Multiprofesionaletik posterrak eta ahozko komunikazioak eraman genituen, azaltzeko, batetik, nola erabiltzen ari garen ihes-gelak irakaskuntzan, eta bestetik, nola eramaten ditugun asistentzia-praktikara egoiliarrek egiten dituzten ikerketa-proiektuak.

Eva Garnica

Atal berri bat sortu dugu intranetean, "Hizkera argia" izenekoa (“Komunikazioa” erlaitzaren barruan). Helburua da BOMSeko profesionalok pazienteei eta senideei ematen dizkiegun informazioa eta dokumentuak ulergarriak izatea, eta horrela asistentzia erraztea. Hori lortzeko metodologia eta baliabideak atal berrian aurkituko dituzu.

Gainera, 2018an hasitako proiektuari buruzko informazio guztiaz gain, bertan eskuragarri dituzu egokitutako 40 dokumentu baino gehiago.

Ez dezagun ahaztu gure pazienteen eskubidea dela eta, beraz, BOMSen betebeharra.

Pazientearen segurtasun-gorabeherak jakinarazteko eta kudeatzeko sistemei esker, jakin dezakegu nola gertatzen diren gorabeherak eta zer hobetu dezakegun horiek gutxitzeko. Gure herrialdean ez dira oso ezagunak ospitale psikiatrikoetako osasun-arretaren ondorio kaltegarriak. Horregatik, Ikerketa bat egin zen, ezagutzeko, batetik, zein ziren jakinarazitako gorabeheren intzidentzia eta ezaugarriak osasun mentalean espezializatuta dagoen Parc Sanitari Sant Joan de Déu Ospitaleko psikiatriako zerbitzuetan, eta bestetik, zein ziren horien karietara egindako hobekuntza-ekintzak.

Hiru urtez egin zen behaketa-lan deskribatzaile eta zeharkakoan, pazienteen segurtasunaren gorabeherak aztertu ziren ospitale psikiatrikoko gaixo akutu eta azpiakutuen unitateetan eta egonaldi ertain eta luzekoetan, eta hartan zehaztu ziren: jasandako kaltearen mota, horren gradua, jakinarazpena egin zuen profesionalaren lanbide-kategoria, lanketarako erabilitako analisi-mota eta abian jarritako hobekuntza-ekintzak.

Gorabeheren % 97 mota hauetakoak izan ziren: erorikoak, portaera erasokorrak eta/edo asaldatuak, substantzia psikoaktiboak, norberaren aurkako erasoak, botikak, objektu arriskutsuak eta ihesaldiak. Ikusi zen, halaber, gaixoa ospitaleraturik dagoen unitateak ez duela alde handirik sortzen kalte larriaren eta ertainaren artean ( % 16,5, akutu eta azpiakutuen unitateetan; eta % 14,2, egonaldi ertain eta luzekoetan). Pazientearen segurtasun-gorabeheren % 1,02k analisi erro-kausa edo auditoretza-txostena egitea ekarri zuten berekin, euren larritasuna zela-eta, eta horren ondorioz, 56 hobekuntza-ekintza abiatu ziren.

Azterlanetik ondorioztatu da ospitaleratze psikiatrikoak, patroi bereizgarria izanik, berezko gorabeherak eragiten dituela pazientearen segurtasunean, eta desberdinak direla ospitalizazio orokorrean gertatzen direnekin alderatuta. Bestetik, gehiagotan jakinarazten dira segurtasun-gorabeherak akutu eta azpiakutuen unitateetan, egonaldi ertain eta luzeko unitateetan baino, nahiz eta antzekoa den pazienteek jasaten duten kalte-maila. Gainera, ospitaleratze psikiatrikoetan, kontzientzia handia dago gorabeherak jakinarazteko, etengabe egin baitute gora, eta langile-kategorien artean, erizainek agertu dute sentiberatasunik handiena.

Begoña Gómez eta Ana Isabel Rodríguez

Gure lankide Izaskun Elortegi Kaierok, Barrualde Eskualdeko Kudeaketa Klinikoko Unitateko buruak, Mediku Gaixoari Arreta Integrala Emateko Programaren (PAIME) X. Biltzarrean hartu du parte. Azaroaren 9tik 11ra bitartean egin da, Bilbon, eta Elortegik mediku-lanbideari buruz hitz du genero-ikuspegitik, arrisku-faktoreez eta osasun mentala babesteko faktoreez.

Lmentalaren zenbaki honetan, Osakidetzak egindako infografia bat erakutsi nahi dizuegu. Bertan gomendio erraz batzuk ematen zaizkie ordenagailua urrunetik (etxetik zein beste edozein tokitatik) lan egiteko erabiltzen duten profesionalei.

Ingurune digitala gero eta konplexuagoa denez, ematen diren aholku labur horiek alde handia eragin dezakete segurtasunez lan egitearen edo zibereraso bati atea irekita uztearen artean, aintzat hartuta ondorio larriak ekar ditzakeela bai maila pertsonalean, bai korporatiboan. Horregatik gomendatzen dizuegu infografia begiratzea: 30 segundo besterik ez duzu beharko.

E.G.

Joan den azaroaren 10ean Gabonetako azoka txiki bat egin zen, eta bertan ospitalean artatutako pertsonek, zehazki Terapia Okupazionaleko sailean artatutakoek, Athletic Club Fundazioarekin lankidetzan, salgai jarri zituzten sailaren eskulanen jardueretan egindako artikuluak. Azoka txikia Zaldibarko udalaren gune komunitario batean kokatu zen, zehazki ospitalearen aurrean dagoen parkean.

Ekimen berritzaile honetan, artatutako pertsonek rol aktibo eta garrantzitsua hartzen dute, prozesu osoan inplikatuz: artikuluak egin, azoka muntatu eta artikuluak saldu. Hainbat urtetan azoka ospitaleko langileentzat baino ez da egon eskuragarri, eta ospitalean bertan egiten zen. Iaz, merkatu hori komunitatera zabaltzea erabaki zen; bizikidetza hobetzeko, estigma murrizteko eta gaur egun bizi diren komunitatean erabiltzaileen integrazioa hobetzen saiatzeko. Arrakasta eta onarpen handiaren ondoren, aurten ere egin dugu.

Bildutako dirua terapeuta okupazionalak kudeatutako TO materialetan, irteeretan eta abarretan inbertitzera bideratuko da, sailean artatzen diren pertsonekin batera, haien eskaerak eta espektatibak kontuan hartuta.

Ospitaleko Terapia Okupazionaleko Sailetik eskerrak eman nahi dizkiogu Eneritz Azpitarte alkateari esku-hartze komunitarioko proposamen honetan laguntzeagatik, eta, nola ez, zuen denbora pixka bat eman zeniguten guztioi ere, gure lana ezagutzera hurbilduz.

Espero dugu herriak gure azoka txikia bisitatzen guk antolatzen gozatu dugun bezainbeste gozatu izana.

María Martínez García

Bideo berri bat dugu ikusgai YouTubeko “Intxaurrak burmuinarentzat” atalean, Eva Garnicak ontzen duena, eta dakizuenez, elikadura, ariketa eta ohitura osasungarrietara emanda dagoena.

Stieg Larsson idazle suediarraren trilogia hau, “Los hombres que no amaban a las mujeres” eleberriarekin hasten zena, 2008an argitaratu zen gure herrialdean, eta arrakasta handia lortu zuen, 100 milioi ale baino gehiago saldu baitziren munduan. Larssonek ez zuen bere arrakastaz gozatu, bihotzekoak jota hil zelako bere editoreari lehen hiru eleberrien eskuizkribuak eman eta gutxira (denera, 10 zeuden aurreikusita). Beraz, egilea hil ondoren argitaratu ziren eleberrikok. Liburuaren protagonista, Lisbeth Salander, emakumezko heroia eta justizia-egile punk moduko bat da; tatuaje eta piercingak ditu, itxura hauskorrekoa da, eta adimen gaindiezina eta oso gomendagarriak ez diren ohiturak dauzka. Esan dezakegu eleberriak genero beltzekoak direla, eta azpiko mezua indarkeria matxista salatzea dutela.

Eta horrek guztiak badu zerikusirik psikiatriarekin? Bada, esango dugu gaiztoa, gaiztoetako bat, istorioaren pertsonaia guztietatik gaiztoena, hain zuen ere, Teleborian doktorea dugula, eta psikopata perbertsoa dela, pedofiloa eta sadikoa; garai batean Lisbeth-en psikiatra izan zen, hura nerabe zenean (ia neskatila bat, egia esan), eta etengabe hartzen zuen mendean: euspenaz baliatuz, bakartuz, sexu-abusuak eginez, eta bestelako “gozamenen” bitartez; hori guztia, St. Stephan-en ospitaleratuta zegoelarik, zeinetan jarduten zuen ospe handiko psikiatra Peter Teleborian-ek. Azkenean, zorionez, zintzoek irabaziko dute, eta Teleborian atxilo eramango, Salanderren aurkako epaiketan berari gauzak aldrebestu eta bere krimenak agerian geratu ondoren.

Zineman nahiz literaturan, psikiatra zital, psikopata eta perbertso asko topatuko ditugu, eta horietakoren bat baita bizitza errealean ere; baina denetan higuingarrienetako bat, Teleborian dugu. Seguru asko gure irakurle askok irakurriko zuten liburu-sorta, edo, behintzat, haren filmak izango dituzte ikusita. Liburuen egokitzapen zinematografikoak egin ziren, bai Suedian (hiru film 2009an: bat, eleberri bakoitzeko -gerora telesail laburretara egokituak-), bai AEBetan, non lehen eleberria egokitu zen: “Emakumeak maite ez zituzten gizonak”, David Fincherrek zuzendua, eta Daniel Craig protagonista zuena (Blomkvist detektibearen rolean), alboan Rooney Mara zuela, Lisbeth Salanderrena antzezten. Teleborian ez da agertzen sortaren lehen liburuan, ezta film amerikarrean ere, bai ordea egokitzapen suediarrean; zoria Anders Ahlbom aktore suediarrari egokitu zitzaion (Suedian ezaguna, antza). Espero dezagun pertsonaiak ondorio larririk ez ekartzea antzezleari...

J.U.

“Caligari doktorearen kabinetea” filma alemaniarra da, mutua, eta 1920an estreinatua. Robert Wiene-k zuzendu zuen pelikularen protagonista Caligari jauna dugu; psikiatraz gain, trebea da hipnotizatzen, eta azokaz azoka doa, laguntzaile somnanbulu batekin batera (Cesare) hipnosi-ikuskizunak antzezten. Kontua da Caligari Cesarez baliatzen dela erailketak egiteko.

Alemaniako zinema espresionistaren lanik adierazgarriena da, eta fantasiazko kutsuko ikusizko teknika eta estiloak erabiltzen ditu. Film honetaz idatzi da autoritate basatiaren eta irrazionalaren isla dela, Caligarik Alemaniako gobernu militarra irudikatzen duelako, eta Cesarek berriz, gizon arrunta, beste batzuek maneiatzen dutena hiltzeko asmoz. Film iraultzailetzat hartzen da, eta batzuen ustetan, beldurrezko lehen filma da, eragin handikoa hurrengo urteetan genero horretan.

J.U.

Oraingo honetan, gure ohiko kolaboratzaile Juan Medranok ekarri digun komikiaren gidoia Altarriba kazetari, idazle eta komikigileak egindakoa da. Egile berberak ondu zuen El Arte de Volar ospetsua, Lmentalaren apirileko zenbakian komentatu genuena.

Komiki hau trilogia baten liburukietako bat da, eta gehienbat Altarribaren bizilekuan gertatzen da, Gasteizen; nahiz eta bera Zaragozakoa den. Thriller moduko bat da. Bertan, Ángel Molinos psikologian doktore eta arrakastarik izan ez duen dramaturgoak buruko nahasmenduen behatoki batentzat egiten du lan, Otrament izenekoa, nazioarteko farmazia-enpresa ezagun baten barruan dagoena (Pfizin). Azken horrek giza kobaiak erabiltzen ditu droga berriak garatzeko. Angelen lana profil psikologiko "patologizagarri" berriak sortzean datza, Pfizin-ek ekoitzitako botiken kontsumoa areagotzeko xedez. Komikiak Angoulêmeko Zinemaldiko Tournesol Saria jaso zuen 2019an.

Informazio gehiago duzue eskuragarri erantsitako artxiboan.

J.U.

Rock progresiboa deiturikoaren barruan, Supertramp izango da talderik ezagunena, seguru asko, publiko orokorrarentzat (baita pop-zale amorratuentzat ere): 70eko eta 80ko hamarkadez ari naiz, eta horrek esan nahi du, gehien bat, zure gurasoen gustuko abestiak egiten zituztela, korrikan hasiko liratekeenak King Crimsonen abestiren bat entzunez gero. Bide batez, esango dugu taldearen izena, Supertramp, liburu batetik datorrela: The Autobiography of a Super-Tramp (“Arlote handi” baten autobiografia).

Taldearen lehen arrakasta Crime of the Century izan zen (1974an argitaratua), Dreamer abestia barnean hartzen zuena, eta, beste kanta batzuekin batera, ilea urdinduta dugunon bizitzako soinu-bandaren parte ere badena; hala ere, kanta horiek ez dira itxuragabetu urteen eta hamarkaden joanean. Hurrengo diskoek izugarrizko arrakasta izan zuten, bereziki Even in the Quietest Moments-ek (Nork ez du Give a Little Bit gogoratzen?) eta Breakfast in America-k (edo, The Logical Song). Eta horiek zeukaten pop-estilo petoa urrun zegoen jadanik Genesis (pop estilorantz lerratu aurretik), Yes eta halako beste talde batzuen esperimentaltasunetik eta progresibotasunetik. 1980an, Paris argitaratu zuten, historiako zuzeneko albumik onenetako bat (gehiegikeria bat esan ote dut?), Supertrampen musikarik onenaren adierazgarria, hain zuzen ere.

Asylum (zahar-etxe, eroetxe) ez da euren abestirik ezagunena: Crime of the Century LP-aren lehen aldearen azken kanta da (disko batek alde bi zituen garaikoa), zeinetan pertsonaia bat aurkeztu zigun: Jimmy Cream; nolabait esateagatik, gizarte-portaera nahiko zoroa agertzen zuena, eta erregu egiten zuena eroetxera ez zezaten eraman...

Itzulpen automatikoa:

Jimmy Cream estaba entusiasmado, su cerebro siempre estaba ganando
No puedo controlar el mío, es una broma
Lo veo en el camino, le pregunto si estaría dispuesto a
prestarme 15 peniques - Me muero por fumar
No hagas que me envíen a ningún asilo
Estoy tan cuerdo como cualquiera
Es un juego que juego por diversión - por diversión
Se lo dije - ¡Mira! - Dije que no soy de la forma en que piensas
Justo cuando esté abajo, seré el payaso, me haré el tonto
Por favor, no arregles que me envíen a ningún asilo
Estoy tan cuerdo como cualquiera
Es sólo un juego que juego por diversión - por diversión…..
…..Nunca he estado loco
¿Cuál es el juego?
Creo que me estoy muriendo

J.U.

Eva Garnica, Juan Medrano, Begoña Gómez, Ana Isabel Rodríguez eta María Martínez García