Lmentalako erredakzio taldeak Gabon Zoriontsuak eta Urte Berri On 2025 opa dizkizue.

Pasa den azaroaren 7an, Elkarrekin Ikasten X. Jardunaldia izan zen Deustuko Unibertsitatean. Urtero bezala gaien aldetik anitza eta aberatsa izan zen, BOMSeko arlo ezberdinetako profesionalek hartu baitzuten parte.

Bertaratu ziren pertsonek aukera izan zuten hainbat proiektu eta aurkezpen interesgarriren berri izateko:

-Genero indarkeriaren seme-alabak artatzeko gida
-Berdintasuna lantzen dugu erabiltzaileekin
-BOMSeko obrak
-Manuene EOri buruzko bideoa
-Pertsona eta familia ardatz dituen zainketa-gidari buruzko bideoa (laster eskuragarri)
-Substantziarik gabeko adikzioak
-Espetxeko arreta

Aurkezpen horiek kontsulta ditzakezu beheko estekan sakatuz.

Ekitaldi honetan ohitura den legez, profesionalen aintzatespenak itxi zuen ekitaldia.

Azaroaren 28an eta 29an Haurren eta Nerabeen Osasun Mentalari buruzko I. Jardunaldiak egin dira, Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareak antolatuta, Deustuko Unibertsitatearen Mendeurreneko Eraikineko Auditorioan.

Jardunaldi horiek diziplina eta esparru desberdinetako 300 pertsona baino gehiago bildu dituzte (Haur eta Nerabeen psikiatriako eta psikologiako profesionalak; Pediatria eta Lehen Mailako Atentzioko profesionalak; osasun mentaleko eta pediatriako erizainak; Haurren Zerbitzua, gizarte-hezitzaileak eta gizarte-langileak; esku-hartze sozialeko eta hirugarren sektoreko hainbat elkartetakoak; Hezkuntzakoak), eta eremu publiko eta pribatuko profesionalen topagune izan dira, beren asistentzia-esperientziak partekatzeko eta eztabaidatzeko.

Osteguneko jardunaldian, Garapeneko Nahasmendu Larrien eta TEAren detekzio goiztiarrean zentratu ziren hizlariak: haur txikien garapenean laguntzea, prebentzioan arreta jarrita; diagnostikoen zentzua haurtzaro goiztiarrean eta esperientzia terapeutikoetan. Arratsalde horretako mahai-inguruan hainbat alorrekin izandako koordinazio-esperientziei buruz hitz egin zen: hezkuntza-erakundeekin, gizarte-zerbitzuekin, Haurren Zerbitzuarekin eta tutoretza-egoeran dauden adingabeentzako etxeekin.

Ostiraleko bi mahai-inguruetan nerabeen arretari buruz hitz egin zen, eta ulertzeko eta esku hartzeko ereduak proposatu ziren, gure osasun-erakundean komunitate-mailan larritasunera egokiturik abian jarritako talde-abordatzeen bidez.

Fernango Gonzalez Serrano

Europako osasun mentalaren arreta ezagutzeko ahaleginean, osasun mentaleko sareko hiru profesionalek beren esperientzia partekatu dute EUPROMENS truke-programan parte hartu ondoren.

María Maidagan eta Paloma Atela osasun mentaleko erizain espezialistak, Irati Armentia psikologo klinikoarekin batera, proiektu berritzaile honetan izan duten duten parte-hartzeari buruzko hausnarketa partekatu nahi dute.

Beheko estekan duzue azaldu digutena.

Beheko esteka irekitzeko arazorik baduzu, erabili Chrome nabigatzailea.

Eguneko ospitaleetako paziente eta profesionalei pertsonarengan zentratutako ikuspegiari buruz egindako bideo-elkarrizketak saria jaso du Euskadiko BPSO II. Sinposioan.

Joan den azaroaren 4an Euskadiko II. BPSO Sinposioa egin zen Gasteizen. Bertan, jardunbide egokiak ezartzeko BPSO programarekin konprometitutako Osakidetzako 8 erakundeek – Zainketen Bikaintasunarekin Konprometitutako Zentroak- programa honen esparruan abian jarri dituzten hainbat ekintza ezagutarazi genituen. Guztira 16 ekintza aurkeztu ziren (2 erakunde bakoitzeko).

BOMSek ere bi ekintzarekin hartu zuen parte:

Alde batetik, Soraya Vegak, Arantza Mugetak eta Gorka Basaurik „Hitzezko deseskalatzea: ikasteko desikastea“ prestakuntza-ekintza aurkeztu zuten, Soraya Vegak eta Germán Bolak azken bi urteetan BOMSeko 848 profesionali emandakoa. Sorayak, Arantzak eta Gorkak ekimenaren berri eman zuten, ezagutza dutenen eta prestakuntza ematen dutenen, prestakuntza kudeatzen dutenen (ahalik eta profesional gehienengana iristea ahalbidetzeko) eta prestakuntzan parte hartzen dutenen (ezagutza berria egunerokoan integratzeko) ikuspegitik.

Bestalde, Susana Arnaizek “Pertsonarengan oinarritutako zainketak: pazienteen eta profesionalen ikuspegia“ bideo-elkarrizketa aurkeztu zuen, BPSOko hedapen-taldeak paziente eta eguneko ospitaleetako profesionalei egindakoa, pertsonarengan zentratutako arretari eta erabakiak partekatzeari buruz duten ikuspegia ezagutzeko. Bertan parte hartu dute Ainara Berasaluce, Alba Ortiz, Eneko Gutiérrez eta Susana Arnaiz profesionalek eta Fernando, Idoia, Nerea eta Eva pazienteek.

16 aurkezpenen ondoren, hainbat sari banatu ziren, bertaratutakoek bozkatuta. BOMSen bideo-elkarrizketak ekimenik kolaboratiboenaren saria jaso zuen.

Behean duzue bideoa ikusteko esteka.

Gure lankide Jon García-Ormazak azterlan bat argitaratu du gizarte zerbitzuei buruzko Zerbitzuan aldizkarian.

Azterlanaren helburua Espainian egoitza-harreran zeuden gazteen artean jokabide suiziden eta nahita egindako autolesioen eragina ezaugarritzea eta zehaztea izanda, eta arreta zuzeneko profesionalek suizidio-arriskua igartzeari eta kudeatzeari buruz hautemandako ezagutza eta gaitasuna aztertzea.

Azterlana osorik irakur dezakezu beheko estekan sakatuz.

Aurten ere, Terapia okupazionalean lantzen diren helburuei lotutako jarduera artistiko batekin itxi nahi dugu urtea. Kasu honetan, Lehenak-etik, eta BOMSeko zenbait terapeuta okupazionalen laguntzarekin, aldaketa-prozesuan parte hartzen duten pertsonek bultzatutako ekimen bat helarazten dizuegu.

Zuen zentroetan artatzen dituzuen pertsonak argazki-lehiaketan (ikus oinarriak) parte hartzera animatzen zaituztegu. Lehiaketa horren helburua 2025erako egutegi batzuk sortzea izango da.

Nola har dezakezue parte?
- Abenduaren 9a baino lehen argazkiak bidaltzen (oinarriak kontsultatu).
- Janire Ibarrondorekin harremanetan jarriz terapiaocupacionallehenak@gmail.com posta elektronikoaren bidez, argazkiak aukeratzeko Epaimahaian egoteko aukera baloratzeko (Abenduaren 10a, 13:30etan) (BOMSen artatzen ditugun pertsonentzat bakarrik).
- Egutegi bat eskatzen.
- Jarduera hau zabaltzen.

Edozein zalantza izanez gero, jarri harremanetan Janirerekin.

(Irudian 2023ko lehiaketara aurkeztutako lan batzuk ikus ditzakezue)

Beheko esteka irekitzeko arazorik baduzu, erabili Chrome nabigatzailea.

Pablo Malo (BOMSeko psikiatra erretiratua) eta Eva Garnica (psikiatra eta ikasketa-burua) Radio Euskadirekin elkarlanean hasi dira "La mecánica del caracol" saioan, eta hilero Eva Caballero kazetariarekin hitz egingo dute osasun mentalari buruz. Beheko estekan duzue lehenengo saioa:

Lmentalaren zenbaki honetan, funtsezko 6 aholku ematen dizkizuegu segurtasun handiagoz nabigatzeko Interneten.

Ingurune digitala gero eta konplexuagoa denez, ematen dizkizuegun aholku labur hauek alde handia eragin dezakete segurtasunez lan egitearen edo zibereraso bati atea irekita uztearen artean, aintzat hartuta ondorio larriak ekar ditzakeela, bai maila pertsonalean, bai korporatiboan.

Horregatik gomendatzen dizuegu infografiari begiratzea: 30 segundo besterik ez dituzu beharko.

Beheko esteka irekitzeko arazorik baduzu, erabili Chrome nabigatzailea.

E.G.

Haurrentzat, tebeoak eta, oro har, haien adinerako komikiak, hasierako kulturizazio eta gizarte-kontzeptu eta -balioetan murgiltzeko iturria dira. Hori bereziki horrela izan zen boomer deiturikoen haurtzaroan, esparru kultural, sozial eta politiko bereziki mugatu batean garatu baitziren, eta, beraz, istorioetako gidoiek garai haietako arauetara jo behar zuten nahitaez. Horrela, komikiek bertutetsutzat jotzen zena transmititzen zuten, jokabide desbideratu, arraro edo biziotsuak kritikatu edo barregarri uzten zituzten, zuzena eta espero zitekeena definitzen zuten, eta, azken batean, ikasbide eta moralkeria hezigarri gisa balio zuten uneko haurrentzat.

Beheko esteka irekitzeko arazorik baduzu, erabili Chrome nabigatzailea.

Hau oso istorio tragikoa da eta ez da oso ezaguna. Izan ere, Jim Gordonen izena gutxiri egingo zaie ezaguna, batez ere aspalditik ilea urdinduta ez daukazuenoi. Jim, Grammy baten irabazlea, estudioko musikaria izan zen 60ko eta 70eko hamarkadetako talde eta musikari askorekin aritu zena: Everly Brothers, Beach Boys, Byrds, Traffic, Joe Cocker edo Frank Zappa barne; era berean Derek and the Dominos taldeko bateria-jotzailea izan zen, talde horretan Eric Claptonek berak abestu eta jotzen zuen gitarra.

Taldeak estudioko disko bakarra grabatu eta editatu zuen: “Layla and other assorted love songs”. Bertan, Layla abestia (Claptonek Pattie Boydi eskainia, orduan George Harrisonekin ezkondua) Rockaren historiako abesti handienetako bat izango zen, baita gitarra-riff ezagunenetako bat ere. Baina abestia bere azken minutuengatik ere oso ezaguna da, Jim Gordonek berak eta garai hartan bere bikotekide zen Rita Coolidgek abestia ixteko konposatu zuten piano konposizio bikaina. Claptonek 90eko hamarkadan ekin zion berriro Layla abestia abesteari eta MTV Unplugged albumerako grabatu zuen berriro, 1992an Grammy bat irabaziz.

Jim Gordon 70eko hamarkadan hasi zen sintoma psikotikoak garatzen; agerraldi psikotiko betean, 1983ko urtarrilean ama hil zuen mailuka; 77 urte zituela hil zen espetxe psikiatriko batean 2023an, entzumen-haluzinazioek krimena egitera bultzatu zuten buruko gaixotzat hartu ondoren. Garai hartan denek edo ia denek denetik kontsumitzen zuten arren (Claptonek berak bezala), baina Jimen kasuan drogak kontsumitzeaz gain, eskizofrenia garatu zuen.

J.U.

Timothy John Crow, psikiatra britainiarra, psikiatriako irakaslea Oxforden, eskizofreniaren arloan eragin handiena izan duen psikiatretako bat izan da.

Eskizofrenia eta depresioa ikertzeko Galesko Printzearen Nazioarteko Zentroko ohorezko zuzendaria, bere ekarpen handienak psikosiaren esparruan egin zituen, bereziki eskizofrenian. Irudi zerebralaren azterketetan aitzindaria, eskizofrenia duten pazienteen garuneko egiturazko aldaketen lehen aurkikuntzak erakutsi zituen, Nancy Andreasenekin lankidetzan.

Aurrerago, 80ko hamarkadan, Crowk gaixotasunean bi sindrome bereiztea proposatu zuen, sintoma positiboetan oinarritutakoa eta sintoma negatiboetan oinarritutakoa, Cwowen I eta II motako Eskizofrenia. Bereizketa hori gaur egun ez da erabiltzen eguneroko klinikan, eta ez da islatzen DSM edo CIE sailkapen-sistemetan; baina bere garaian, erreferentzia nabarmena izan zen.

Giza eboluzioaren alorrean ere interesa izan zuen, eskizofrenia homo sapiens-ek hizkuntzaz jabetzeagatik ordaindu behar izan duen prezioa dela defendatzen zuen, hizkuntzaren zirkuituak sortzeko beharrezkoak diren garuneko konexioen eta egituraren egokitzapenen ondorioa.

The Psychiatrist egunkarian argitaratutako elkarrizketa batean, 2018an, Timek azaldu zuen psikiatra lanaz haratago, arkeologia eta paleontologia zituela pasio nagusi, baita giza espeziearen natura eta dibertsitatea aztertzea ere. Elkarrizketaren amaieran galdetu zioten hil ondoren nola nahi zuen oroitua izan. Bere erantzunak epitafio ona dirudi: "psikiatra ikertzailea, ideia batzuk sortu zituena eta horietako batzuk behintzat oker zeudela konturatu zena".

Tim azaroaren 21ean hil zen, 86 urte zituela. Goian bego.

Eva Garnica, Juan Medrano, Janire Ibarrondo, Paloma Atela, Maria Maidagan eta Fernando Gonzalez Serrano.