Nolakoa da harrera BOMSen? Hauxe da gure erakundean sartzen diren pertsonei bidaltzen zaien inkesta laburraren buruan dagoen lehen galdera.

Inkestaren helburua gogobetetzea neurtzea da, BOMSen lanean hasten diren pertsonei egiten zaien harrerari dagokionez.

Azken urteetako emaitzak ikusita, ondorio hauek atera ditzakegu:

- Inkestari emandako erantzunen indizea % 25 eta % 30 artekoa da
- Oso positibotzat jotzen da pertsonaleko arloan erakundearekin izandako lehen harremana."Bikaina" iruditu zaie %36,18ri, "oso ona" %41,87ri, "ona" %17,84ri, eta oso gutxiri, %2,ri iruditu zaie "halamoduzkoa".
- Intraneten dagoen dokumentazioari dagokionez (harrera orokorreko eskuliburua, kategoria batzuetako eskuliburu espezifikoak, autobabeserako plana eta laneko arriskuen eskuliburuak), emaitzak ere oso onak dira, % 90 ingurukoak baitira.

Gogorarazi nahi dizuegu harrerari buruzko informazio guztia Intraneten dagoela, eta beheko estekaren bidez eskura dezakezuela.

Aurten, Euskaraldiaren 4. edizioa egingo da maiatzaren 15etik 25era.

Azken hamarkadatan euskararen ezagutza hedatzea lortu da, baina hori ez da nahikoa: hiztunak aktibatu eta euskara erabiltzea da, hizkuntzaren normalizaziorako behar nagusiena.
Euskaraldiaren laugarren edizio honetan ere entitateek bertan parte hartzeko aukera izango dugu ARIGUNEEN bidez.

Zer dira ARIGUNEAK?
Euskaraz aritzeko guneak dira. Euskaraz hitz egiteko aukera bermatzen dute uneoro, izan entitate barruan edo izan entitateak herritarrekin duen harremanean. Talde hauetako kideek Ahobizi eta Belarriprest modura jardungo dute Euskaraldiak iraungo duen bitartean, baina ariketa modu kolektiboan gauzatuko dute Ariguneetan.

Ariguneak sor daitezke:
1. Entitate baten baitan, ohiko dinamikaren barruan, taldekide guztiak gutxienez euskara ulertzeko gai direnean.
2.Entitatean, herritarrekiko harreman-espazio batean, uneoro Belarriprest edo Ahobizi bat egongo dela bermatzen bada; hau da, herritarrek uneoro euskaraz artatuak izateko bermea badute.

BOMSen ARIGUNEAK sortu nahi ditugu eta horretarako zuen laguntza behar dugu. Lankideen artean hitz egin, taldetxoa sortu eta guri jakinarazi, besterik ez duzue egin behar. ARIGUNEA erregistratzeko zehaztu behar duzuen bakarra da nortzuk diren taldekideak eta zein rol beteko duen bakoitzak (Ahobizi edo belarriprest).

Arigune izan nahi baduzue, idatzi hona: RSMB.EUSKERA@osakidetza.eus edo deitu telefono hauetara: 849158 (Jone) edo 849154 (Olatz)

Nortasunaren Ezegonkortasun Emozionalagatiko Nahasmendua (TLP ere esaten zaio) duten pazienteen senideek funtsezko zeregina betetzen dute patologia hori duten pertsonei laguntzeko. Baina sarritan sufrimendu-, antsietate- eta estres-maila handiak izaten dituzte, batez ere ideiak, bulkada edo portaera autolesibo eta suizida bezalako sintomak daudenean. Askotan, ulertzeko laguntza eskatzen dute, bai eta bikotekideen, anai-arreben edo seme-alaben emozio- eta jokabide-arazoak kudeatzeko orientazioa ere.

Horregatik, BOMSko TIEP taldeak Family Connections proiektua pilotatu nahi izan dugu, ebidentzian oinarritutako 12 saioko talde-interbentzioa, TLP duten pazienteen senideentzat, Alan Fruzzetti psikologo klinikoak garatua, TIEP programaren barruan emandako asistentziaren barruan.

Horretarako, Jose Heliodoro Marco psikologo klinikoa eta Valentziako Unibertsitateko irakaslearen laguntza izan dugu, Family Connectionsen prestakuntza-ikastaro bat emateko. Oso esperientzia aberasgarria izaten ari da, eta esku-hartze horren aplikazio praktikoa zehatz-mehatz ezagutzeko eta gainbegiratzeko aukera ematen digu.

Espero dugu bottom-up proiektu hau lagungarri izatea eta gure pazienteen eta haien familiartekoen ongizatea hobetzen eta familia-ingurune osasungarriagoak sustatzen laguntzea.

Medikuntza-gailuen Internetaz (IoMT) ari garenean, Interneterako konektibitatea behar duten gailu eta aplikazio medikoez ari gara. Gure lan-eremuan, asko ez badira ere, Osakidetzaren sarera konektatzen diren gailu mota horiek ere baditugu, hala nola bizi-konstanteen monitoreak, elektrokardiogramak, koagulometroak eta abar.

Gure eremu pribatuan bezala, gero eta ohikoagoa da Internetera konektatutako gailuak erabiltzea, hala nola: erloju adimendunak, jarduerarako eskumuturrekoak, garbigailuak, hozkailuak, etab.

Horrelako gailuak segurtasunez erabiltzeko, gutxieneko ezagutza batzuk izan behar dira hartu beharreko segurtasun-neurriei buruz.

Lmentalaren zenbaki honetako infografian, gailu horiekin gozatu ahal izateko jarraitu beharreko oinarrizko segurtasun-neurriak aurkezten dizkizuegu.

L.E.

Orain artekoez gain, BOMSeko profesional guztien eskura dago asistentzia-jarduera egiteko prestazio “berri” bat. Osabide Globalen BIDEO-KONTSULTAK dira. Prestazio horrek pazienteei arreta emateko ditugun aukerak handitzen ditu, komunikazioa ahalbidetzen baitu, ingurune seguru batean, zentrora joan beharrik gabe. Ez du aurrez aurreko arreta ordezkatzen, orain arte posible ez zen egoeretan jarraipena erraztea osatzen du. Osasun-arretako bideokontsultak aurrez aurreko elkarrekintzaren hurbilketa dira, eta telefono-kontsulten “eguneratze bisuala” dira.

Bereziki erabilgarria da eragozpen fisikoengatik edo bidaian daudelako desplazatzeko zailtasunak dituzten pertsonentzat. Eremu geografiko zabala artatzen duten zentroetan ere oso erabilgarria da, non pazienteek denbora asko eman behar izaten duten zentrora joaten. Bideokontsulten ebidentziak eraginkortasuna, segurtasuna eta gogobetetasun handia nabarmentzen ditu pazienteetan. Nolanahi ere, pazientearen eta profesionalaren artean akordio bat baldin badago baino ez dira gauzatzen.

Ikuspegi teknologikotik, ez da ekipamendu berezirik behar. Pazientea ordenagailutik zein mugikorretik artatua izan daiteke, eta profesionalak pazientearen historia klinikora zuzenean sartu daiteke, beste aplikazio baten beharrik gabe. Gainera, Osabide Globalen bidez egiten denez, Datuak Babesteko Legeak ezartzen dituen segurtasun- eta konfidentzialtasun-baldintza guztiak betetzen ditu.
Azkenik, aipatu beharra dago, deia egitea eta burutzea oso erraza dela. Intranet korporatiboan dago pazienteentzako eta profesionalentzako informazio guztia.

Edonola ere, lehen BIDEOKONTSULTA egin aurretik, Informatika Sailari eta KSUri jakinarazi, behar diren baimenak kudeatzeko eta agendetan dagozkion doikuntzak egiteko.

BIDEO-DEIA pazienteekiko zuen asistentzia-jardueraren beste tresna bat izan dadin erabiltzera animatzen zaituztegu.

A.A. eta R.D.

Modan dagoen adimen artifizialarekin, ChatGPTrekin, elkarrizketa izan dugu. Eta, hain zuzen ere, galdetu diogu zer eginkizun izan dezakeen berak gure asistentzia-eremuan, zer aplikazio eta aukera izan ditzakeen, eta zer mehatxu eta arazo sor ditzakeen bizitzako arlo honetan eta beste batzuetan ezartzean. Elkarrizketa osoa ikus dezakezue beheko testuan. Aipatu beharrean gauden ChatGPTk izan duen jarrera, pazientzia eta adeitasun guztia. Zer pentsatu eman digu agian ez dela gizatiarra….

Han Kang: “Galdera da zer den gizakia eta zergatik dagoen indarkeriaz beteta“.

Nire emaztea begetariano egin aurretik, ez nuen inoiz pentsatu pertsona berezia zenik. Egia esan, lehen aldiz ikusi nuenean ere ez ninduen erakarri... Harekin ezkondu nintzenean, ez zirudien aparteko xarmarik zuenik, eta ez zirudien akats berezirik zuenik.

Horrela hasten da La Vegetariana, Han Kangen eleberria, 2024an Nobel saria jaso zuen idazle hegokorearra. Gure lankide Marta Torreblancak hari buruzko erreseina bat idatzi du.

Espainiako Neuropsikiatria-Osasun Mentaleko Profesionalen Elkartea (AEN-PSM) 1924ko abenduan sortu zen, duela 100 urte.

2025eko ekainaren 5etik 7ra bitartean, Elkartearen XXIX. Kongresua egingo da Bilbon. Biltzarra hiru urtean behin egiten da, eta OMEren (Osasun Mentalaren Elkartea) babesarekin antolatzen da, Euskadi, Nafarroa eta Euskal Herriko Unibertsitatea barnebiltzen dituen AENeko elkarte autonomikoa. EHU-UPVko Paraninfoan (Bizkaia Aretoa) egingo da, eta, gainera, osagarri gisa, erakusketa bat antolatuko da, “Osasun mentalak 100 urte” izenburupean, azken mendean arlo horretan izandako asistentzia-bilakaeraren berri emango duena.

Eva Garnica gure ohiko kolaboratzaileak urte-hasierako asmo onak baliatu ditu, YouTubeko bere “Intxaurrak burmuinarentzat” kanaletik gure osasun globala hobetzen lagun dezaketen eguneroko bizimodu-ohitura batzuk partekatzeko.

Uste dut azken urteetako uneren batean sarrera bat eskaini niola hain zuzen horri, kantu tristeei. Edo, hobeto esanda, tristura, malenkonia, negar eginarazten diguten kantei. Hala bada, barkatuko didazue berriro errepikatzea. Paradoxikoa dirudi, hain zuzen ere, entzutea nahi dugun eta bereziki gustuko ditugun kantuak izatea, negar eginarazten badigute ere. Izan ere, batzuetan hori behar izaten dugu, aldarte triste, malenkoniatsuari dei egitea.

Bakoitzak gogo-aldarte hori jartzen dizkiguten kantuak ditugu; batzuk komunak dira, baina beste asko oso pertsonalak dira eta, agian, esperientzia pertsonalen mende daude, gure bizitzako une bereziekin lotutako nostalgiarekin, edo, are gehiago, lotu edo ezagutu ezin dugun ezeren mende. Nik CHATGPTri galdetu diot zeintzuk diren bere ustez historiako rock abestirik tristeenak; bere erantzunen artean Eric Claptonen Tears in Heaven, Pink Floyden Wish you where here, Hurt, Johnny Cashen bertsioan edo R.E.M. taldearen Every Body Hurts.

Zeintzuk dira zuretzat kantu triste horiek? Agian, zerbait oso intimoa da diskreziorik gabe partekatzeko, agian gure buruaz zerbait sakonagoa azaleratzen dutelako. Hala ere, nireak beheko esteketak elkarbanatuko ditut.

Hurrengoan, poza eta irribarrea gogora ekartzen dizkiguten abestiez hitz egingo dugu.

Eskuragarri duzue Intraneten lehen seihilekorako BOMSen eskainiko diren prestakuntza jardueren plana. Sakatu beheko estekan.

Eva Garnica, Juan Medrano, Marta Torreblanca, Ana M. Alejandro, Rosi Domínguez, Leire Erkoreka