Denok entzun izan dugu inoiz zerbait 2030 Agendari buruz, mundu jasangarria lortzeko dituen helburuei buruz, aurrerapenei buruz, eta batzuetan atzera egitera behartzen gaituzten oztopoei buruz, helburuak garrantzitsuak ez ezik, hauskorrak ere badirelako.

Bizkaiko Osasun Mentaleko Sarean, sortu zenetik, argi izan dugu erantzukizun sozial handia dugula, bai herritarren zerbitzura dagoen erakunde publikoa izateagatik, bai artatzen dugun biztanleriaren tipologiagatik, askotan bazterketa-arriskuan eta kalteberatasun-karga handia duten pertsonak direlako.
Argitalpen honen bidez, garapen jasangarrirako helburu (GJH) bakoitzean sakondu nahi dugu, BOMSek erakunde publiko arduratsu gisa 2030 Agenda lortzeko egiten duen ekarpena partekatzeko eta balioan jartzeko. Izan ere, duela gutxi "Aurreratua" saria jaso dugu Euskadi Agenda 2030 sarien lehen edizioan. Sari horiek GJHekin konprometituta dauden erakundeak aintzatesten dituzte, eta BOMS izan da hori lortu duen erakunde publiko bakarra.
Gainera, gure egunerokotasunean helburuak gero eta hurbilago egon daitezen nola lagundu dezakegun hausnartzera gonbidatu nahi zaituztegu, gure lan-esparrutik harago doazen ekintza erraz eta ohikoen bidez.

Hasteko, erantsitako dokumentuan 2030 Agendaren jatorria eta egitura zein den gogora ekarriko dugu.

Josune Martinez Magunacelaya, Berrikuntzako teknikaria

BOMSek entitate moduan Euskaraldian parte hartzea erabaki du. Jakingo duzuen bezala, Euskaraldia herritarren hizkuntza-praktikak aktibatu eta euskararen erabilera handitzeko asmoa duen ariketa soziala da.

Laugarren edizioa izango da hau, eta lehen aldiz, udaberrian egingo da: 2025eko maiatzaren 15etik 25era.

Entitate moduan, euskararen biziberritzean zeresana eta zeregina daukagula uste dugunez, guk ere parte hartzeko konpromisoa hartu dugu.

Lehen egitekoa, Ariguneak identifikatzen hastea izan da. Ariguneek, edo euskaraz aritzeko guneek, euskaraz hitz egiteko aukera bermatzen dute uneoro, izan entitate barruan edo izan entitateak herritarrekin duen harremanean.

Arigune izateko 3 dira bete beharreko baldintzak:

1. Entitate barruan ohiko dinamika duen taldea (saila, atala, ekipoa, sekzioa, zerbitzua,…) izatea.
2. Taldeko kide guztiek gutxienez euskara ulertzea.
3. Ariketan parte hartu nahi izatea.

Euskara Zerbitzua baldintzak betetzen dituzten unitate edo zentroekin harremanetan jarri da. Bilerak egin ditu talde hauekin: Bermeoko OMZ, Gernikako OMZ, Durangoko OMZ, Otxarkoagako OMZ, Galdakaoko OMZ, Uribeko OMZ, Bermeoko Ospitalea, gainbegiratze komunitarioko taldea, arlo ekonomikoko taldea, pertsonal saila.

Hala ere, Euskaraldian talde txikiagoetan parte har daiteke (bizpahiru pertsona). Norbait binakako dinamika honetan parte hartzera animatzen bada, idatzi RSMB.EUSKERA@osakidetza.eus helbidera.

Martxoaren 7an BOMSeko profesionalak Egoitzako areto nagusian bildu ginen, 2024an erretiratutako pertsonei omenaldia egiteko, egindako lana eskertzeko eta etapa berri honetan onena opa izateko.

Omendutako pertsonen senitarteko eta lankideez gain, Bizkaiko Osasun Mentaleko Sarearen Zuzendaritza Taldea ere bertan izan zen, omendutako pertsonei esker oneko hitzak zuzendu zizkieten eta opari bana eman. Ekitaldira joan zirenentzat antolatzaileentzat bezain hunkigarria izan zelakoan gaude.

- "Egun on, BOMSeko Zerbitzu Orokorretako sailetik deitzen dizut"
- "Nondik?"
- "Mantentze-lanen sailetik"
- "Ahh bai, esaidazu..."

Elkarrizketa hau oso ohikoa da gure egunerokoan; izan ere, egiten dugunari buruz gainerako profesionalek duten pertzepzioa da gure zentroen mantentze-lanetan % 100 aritzen garela.
Eta aitortu behar dugu zati horrek pisu handia duela gure eguneroko lanean, baina, egia esan, sail honek a priori dirudiena baino askoz gehiago hartzen du, eta horregatik gustatuko litzaiguke argitalpen honen bidez, zer egiten dugun ez ezik, nola egiten dugun ere ezagutaraztea. Gure lana ezagutu nahi baduzu, klikatu beheko estekan.

Cristina Rodriguez eta Estibaliz Beaskoetxea, zerbitzu orokorretako ingeniariak

2023ko urtarrilean, ongizate digitalaren gaiari buruzko lehen zirriborro bat egiteko eskatu ziguten gure zerbitzutik, errealitate horri buruz gero eta interes handiagoa ikusten baikenuen lehen mailako arretarekin eta hezkuntza-esparruarekin egiten genituen koordinazioetan eta topaketetan. Eskaera horretatik abiatuta, gure haurrak eta gazteak mundu digital batean hezteko moduari buruzko informazioa bilatzeari eta gogoeta egiteari ekingo diogu.

Hasierako zirriborro horretatik, Osakidetzako osasun-profesionalek osatutako lantalde batean, Mundu digitalean heztea dokumentua garatu zen, eta azken aldiz 2025eko urtarrilean aldatu zen. Testu hori une honetan Osasun eskolan kontsulta dezakegu, Osasuna zaintzea atalaren barruan, Bizitzaren etapak atalean.
Dokumentuan haur eta gazteen garapen psikiko eta emozionalaren etapa bakoitzerako orientabideak ematen ditugu. Guretzat funtsezkoa izan da, lehenik eta behin, garapen osasuntsua lortzeko beharrezkotzat jotzen duguna adieraztea, eta, hortik abiatuta, ulertzea nola eragin dezakeen mundu digitalarekiko gure esposizioak garapen horretan, batzuetan modu zuzenean (adibidez, bideo laburren gehiegizko esposizioak gure arreta-gaitasuna murriztu dezake) eta beste batzuetan zeharka, garapenerako funtsezkoak diren beste jarduera batzuk egiteari uzten diogulako (adibidez, gure haurtxoekiko kontaktu bisualaren denbora mugatzea, gure mugikorretara gehiegi begiratzeagatik).

Argi dago mundu digitalean hezitako lehen belaunaldien aurrean gaudela eta ez dugula gai horiei buruzko aurretiazko eredurik. Hala ere, ezagutza zabala dugu burmuin osasuntsu bat garatzeko beharrezkoak diren alderdiei buruz, non ezin diren falta harreman sozialak, interakzioa, hizkuntza, jarduera fisikoa eta atsedena. Hau gida baliotsua izan daiteke bizi garen mundu digitalarekin dugun harremana bideratzeko.

Estibaliz Basabe eta Batirtze Artáraz, psikologo klinikoa eta haurren psikiatra Uribeko Haur eta Nerabeentzako Osasun Mentaleko Zentroan

2024ko abenduan, erabiltzaileen % 89,76k arreta-plan indibidualizatua egin zuen, "pertsona eta familia ardatz dituzten zaintzak" izeneko jardunbide egokien gidaren barruan. Programa hori "erabiltzailea eta familia-ingurunea ardatz dituzten zainketekin lotutako ebidentzian oinarritutako praktikak sustatzeko" helburuarekin aplikatzen da. Horrek esan nahi du pazienteak aktiboki parte hartzen duela bere osatze-prozesuan.

Osasun Mentaleko Sareak (BOMS), CCEC/BPSO gisa onartua izateko bere hautagaitzan zehar, praktika onenak martxan jartzea bilatzen du pertsonarengan oinarritutako arreta bermatzeko. GBParen ezarpena inplikatutako alderdi guztien diziplina anitzeko laguntza eta lan koordinatuarekin egin da. Gomendio horren esparruan, BANAKAKO ARRETA-PLAN PARTEKATUA (PAIc) egin da. Prozesu horrek aukera ematen du pazientearen osasuna, eguneroko bizitza eta garapen pertsonala zaintzeko arazo eta beharren balorazio zehatza egiteko. Hori guztia erabiltzailearen eta profesionalen ikuspegitik. Bi aldeek adostu dute zeintzuk izango diren helburu terapeutikoak eta etorkizunean egin beharreko ekintzak...

BPSO programa hedatzeko taldea

Bost urte igaro dira jada 2020an COVID pandemia hasi zenetik, eta gure bizitza guztiz aldatu zenetik, guztiok gogoratuko dugun bezala.
Lmentalaren lerro hauen bidez, BOMSen sortutako bideoa ikustera gonbidatzen zaituztegu. Bideo hau BOMSeko Haur eta Nerabeen I. Jardunaldietan aurkeztu zen komunikazio gisa.

Bideo honekin, COVIDaren pandemian gure pazienteei, ezkutuko lanean, Saretik bertatik edo Sarearekin lankidetza estuan, laguntza ematen jarraitu ahal izatea bultzatu zuten pertsona eta/edo sail guztiei egin nahi zaie aitorpena. Bereziki aipatu behar da BOMSeko Informatika Sailak beste langile batzuekin batera egindako ahalegina, hala nola administrariekin, gizarte-langileekin, hezitzaileekin, segurtasuneko langileekin, garbitzaileekin... Elkarlanari esker, arreta komunitarioarekin jarraitu ahal izan zuten Bizkaian, kasu honetan haurrei, nerabeei eta haien familiei Osasun Mentaleko arreta emanez.

Badakigu egindako ahaleginekin arlo asko jorratu direla, bideo honetan erakusten direnak baino gehiago, bai gure Sarean eta bai Saretik kanpo, eta ez dugu Haurren eta Nerabeen Osasun Mentaleko Jardunaldi hauetan eskerrak emateko aukera pasatzen utzi nahi izan.
Lan hau, beharbada, herritarrek gutxiago aintzatetsi dute, baina beharrezkoa ez ezik, funtsezkoa ere izan da, Sareak ahalik eta arretarik onena ematen jarraitu ahal izateko eta gure komunitatearekin hartutako konpromisoa betetzen jarraitzeko.

Osasun mentala ere guztion kontua da.

Leire Erkoreka Anda, Enrique González Arza, Myriam García Ruiz

"Lentearen bidez: irudia tresna terapeutiko gisa" proiektuari ahotsa eman nahiko genioke. Terapia okupazionalaren helburuei lotutako jarduera artistikoa da, eta BOMSeko hainbat zentrotako taldeei esker gauzatu ahal izan da.

Gogoratuko duzuenez, azaroan argazki-lehiaketa bat zabaldu zen, 2025erako egutegi batzuk sortzea eta Valentziako herriari laguntzea helburu zuena.
Ekimen horrek harrera eta parte-hartze oso ona izan zuen, bai taldeetan baita berreskuratze-prozesuetan laguntzen diegun pertsonengan ere, eta egindako lana ikusgai jartzera animatu gara. Erakusketa apirilaren 7tik maiatzaren 7ra arte egongo da ikusgai, Bilboko Aluzeta komunitate-zentroan.

Aluzetatik erakusketa euren instalazioetan antolatzeko aukera eskaini digute. Zentro komunitario hori Errekalde auzoan dago, eta Errekalde, Uretamendi, Betolaza eta Peñaskal auzoetan jarduerak bultzatzea du helburu. Ikustera joan zaitezten animatzen zaituztegu.

Janire Ibarrondo, terapeuta okupazionala

"Genero-indarkeriaren aurkako 16 eguneko aktibismoa" kanpaina dela-eta, Emakumeen Nazio Batuen Erakundeak (NBE) sortu du, eta, duela urte batzuetatik hona, Osakidetzak aktiboki parte hartzen du bertan. Kanpaina horren harira, prestakuntza- eta sentsibilizazio-jarduerak antolatu ziren webinar-formatuan. BOMSek saio horietako bat antolatu zuen, eta abenduaren 5ean egin zen, "Elkarrizketa genero-indarkerian: lehen laguntza emozionalak" izenburupean.

Izaskun Elortegi BOMSeko psikiatra eta genero-indarkeriaren batzordeko presidenteak moderatu zuen hitzaldia, eta hainbat hizlarik parte hartu zuten. Hauek izan ziren gaiak:
- "Lehen laguntza emozionalak". Marta Llano eta Lourdes Moruga (Esnatu, BFAko indarkeria matxistaren arretan espezializatutako zerbitzua).
- "Nola elkarrizketatu BNL duten eta indarkeria-egoeran dauden emakumeak". Laura Uriarte, Uribeko OMZko psikiatra, BOMS. BOMSeko genero-indarkeriaren batzordeko kidea.
- "Nola elkarrizketatu mendekotasunak dituzten eta indarkeria-egoeran dauden emakumeak". María Silva, Barakaldoko adikzioak OMZko psikiatra arduraduna. BOMSeko genero-indarkeriaren batzordeko kidea.

Saioak jarraipen handia eta balorazio orokor oso positiboa izan zuen. Bereziki baloratu ditugu gure lankideen esku-hartzeak, eta haien inplikazioa eta konpromisoa eskertu nahi genuke.

Bideoa ikusteko, beheko estekan duzue:

Bottom up-a hobekuntza-proiektu bat da, BOMSeko eguneko ospitaleetan artatutako BNL duten pertsonen artean Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologien (IKT) erabilera eta interesa detektatzeko, egiaztapen-inkesta baten bidez.

Inkesta egituratzeko, terapeuta okupazionalok giza okupazioen sailkapena egiteko erabiltzen ditugun arloak: AVDB, AIVD, atsedena eta loa, hezkuntza, lana, aisia eta denbora librea eta parte-hartze soziala.

Inkesta tresna baligarria izango da IEXPAC (Paziente kronikoaren esperientzia ebaluatzeko tresna) eskalan lortutako puntuazio baxuen arrazoiak ezagutzeko.
BPSOko pertsona eta familia ardatz dituen zaintza-gida barruan dagoen eskala horretan bi galdera daude (3.a eta 7.a, zehazki), IKTak gaixotasunari eta tratamenduari buruzko informazioa lortzeko eta historia klinikoa kontsultatzeko baliabide moduan erabiltzeari buruzkoak, eta horien puntuazioak baxuak dira BOMSeko eguneko ospitale guztietan.
Gainera, eguneroko jarduerak gauzatzean IKTen erabilera detektatu ahal izango da.
Eta, azkenik, erabiltzaileek IKTetarako sarbidea hobetzeko duten interesa aztertu ahal izango da, bai eta horiek ikasteko eta/edo erabiltzeko interesa ere, zibersegurtasuna barne.


Une honetan, inkesta BOMSeko 14 eguneko ospitaleetan zabaltzen ari da, eta banaka beteko da, apiriletik abuztura bitartean EO bakoitzeko terapeuta okupazionalaren laguntzarekin.

Hainbat datu bilduko dira: generoa, adina, ikasketak, bizilekua, diagnostikoa, aitortutako desgaitasun-maila, amaitutako ikasketak eta abar, identifikatu ahal izateko IKTak erabiltzeko sarbidea, erabilera eta prestakuntzan dauden antzekotasunak eta/edo desberdintasunak.
Irailetik aurrera, datuak aztertzeko faseari ekingo diogu, eta abenduan amaituko dugu proiektua, zentroei eta erakundeari datuak zabaltzeko kanpainen ondoren.

Gure asmoa da inkesta hau abiapuntu izatea BNL duten pertsonek IKTak nola erabiltzen dituzten antzemateko, bai eta teknologiak (zibersegurtasuna barne) erabiltzeko prestakuntza- eta/edo hobekuntza-beharrak ikusarazteko ere.

Susana Arnaiz, terapeuta okupazionala

"La voz del oraculo"k kritikoki aztertzen du autolaguntzaren fenomenoa korronte kontsumista gisa, non laguntzera bultzatzen dutenek lortu ezin den zoriona agintzen duten. Horretarako, egileak ez du iritziak azaltzeko ariketa huts bat egiten, bere ikuspegia pentsalarien zerrenda zabal eta askotarikoan oinarritzen du, Adornorengandik Weberengana, Žižekengandik Helmut Rosarengana, Eva Illouzerengandik Santi Lacanengana (azken honen lanaren " % 5 gutxi gorabehera" ulertzen duela dio, eta hori ez dago batere gaizki: onartu eta ehuneko horretara iristea).

Juan Medrano

Joan den martxoaren 12an 10 urte bete ziren Terry Pratchett 66 urte zituela hil zenetik. 1948an jaio zen Beaconsfielden, Londresko iparraldean, eta hasiera goiztiarreko Alzheimerra dementzia garatu zuen. 2007an diagnostikatu zioten, 58 urte zituela. Pertsona eta idazle aparta zen, oso ibilbide oparokoa, eta bere ibilbidean alde fantastikoa, eta aldi berean satirikoa eta kritikoa nabarmentzen dira. Magiaren Kolorea lanarekin hasi zen, Mundodiscon girotua. Erdi Aroko unibertso fantastikoa da, disko itxurako mundu lau batez osatua; disko horri Gran A´Tuin izar-dortokaren oskolaren gainean dauden lau elefantek eusten diote.

Gehiago jakiteko irakurrri beheko artikulua.

Aurreko argitalpenean, musikak nostalgia, tristura, negarra eta hori bera behar dugun uneak eta egoerak sortarazteko duen gaitasunean jartzen genuen arreta, batzuetan geure bizipenekin, galdutakoekin, beldurrekin eta etsipenekin lotzen diren sentimenduak. Baina musikak ere, rockak kasu honetan, indar handia du alaitasuna eta gogoa pizteko, bizirik sentiarazteko eta bizipen hori besteekin partekatzeko. "Benetako" rock kontzertuetara joan zaretenok, zutik eta garagardo-edalontziarekin estu-estu egotera, eta inguruan erabat arrotzak diren eta, aldi berean, senidetuta dauden pertsonekin saltoak ematera eta kantatzera joan zaretenok, ulertuko duzue. San Mameseko harmailetan egotearen antzekoa, Athleticek gola sartzen duenean, baina are gehiago.

Izan ere, malko-jario batzuk bilatzen ditugunean eta bizitzaren hutsaltasunean sakontzen dugunean bezala, irribarre egitea, argiari begiratzea, salto egitea eta oihuka desafinatzea bilatzen dugunean ere, bakoitzak geure lehentasunak ditugu, esperientzietan oinarrituta, musika jakin bat bizitzako une jakin batzuekin bat etortzean edo, besterik gabe, zergatik jakin gabe zerbaitek mugitzen gaituenean. Baina badira abesti batzuk egoera hori eragiten dutenak ia mundu osoan. Beno, batzuk ez, asko, baina adibide batzuk ditut (lehenengo 6ak).

Modu pertsonalagoan, hurrengo 3rak dira niri burura datozkidanak, zerrenda ia infinituraino luza nezakeen arren...

Como la Yerba, Canijo de Jerez y la Mari. Bideoak bizitza pozten dizu.
Hoy, Los de Marras. Letra, agian, ez da sentikorrentzat, baina hau goizean goiz entzutean, eta jada inork ezin izango dizu menderatu.
Solsbury Hill, Peter Gabriel. Bideoa zoragarria da, Peter Gabriel hainbat kontzertutan urteetan zehar agertzen da.

Ba hori, gora bihotzak!!!

Eskuragarri duzue Intraneten lehen seihilekorako BOMSen eskainiko diren prestakuntza jardueren plana. Sakatu beheko estekan.

Juan Medrano, Josune Martinez, Batirtze Artaraz, Amaia Basabe, Laura Uriarte, Maria Silva, Izaskun Elortegi, Susana Arnaiz, Janire Ibarrondo, Estibaliz Beaskoetxea, Cristina Rodriguez, Myriam Garcia, Leire Erkoreka eta Ana Merino.