Lmentala: 113. zk.- 2025eko urria /Nº 113.- Octubre 2025
Aurrerantzean Lmentala erderaz jaso nahi baduzu, hemen sakatu
SAREA GARA

Udazken on!


Lmentala udako geldialdiaren ondoren itzuli da, eta udazkenarekin batera Gabonetarako bidean aurrera egingo du. Denbora hegan doa, are gehiago oporretan gaudenean, eta kontua ez da oporren zain bizitzea, gainera, hasperen batean pasatzen dira. Udazkenak ere baditu bere gauza onak: freskura, hostoen erortzea eta errutinara bueltatzearen xarma, eskolara itzultzearen parekoa. Beraz, mendi, hondartza eta herri txikiek utzi diguten nostalgiarekin, ilusioz ekin diogu ikasturte berri honi. Bizitza ziklikoa da, urtaroak bezala, eta bira bakoitzean ikasketa eta esperientzia berriak metatzen saiatzen gara, eta agian beharbada, jakinduria pixka bat ere bai. Azken finean, Voltairek esan zuen bezala, "lanak hiru gaitz handitik urruntzen gaitu: asperdura, bizioa eta beharra".

Udazken on!

Osakidetzako Osasun Mentaleko hiru Sareetako I. Jardunaldia

Datorren urriaren 9an “Osakidetzako Osasun Mentaleko hiru Sareetako I. Jardunaldia” izango da.

“3 sare, elkarte 1. 15 urte lanean komunitateko osasun mentalean“ leloa duen jardunaldi hau Deustuko Unibertsitateko Mendeurrena eraikinaren Auditorioan izango da.

Programa ikusteko, sakatu beheko estekan


Erlazionaturiko Artxiboak

  1. Egitaraua

Elkarrekin Ikasten XI. prestakuntza-jardunaldia


Azaroaren 13an, Deustuko Unibertsitateko Mendeurrena eraikinean elkartuko gara Elkarrekin Ikasten BOMSeko XI. prestakuntza-jardunaldian. Urtero bezala, topagune paregabea izango da sareko arlo ezberdinetako lankideek hainbat gai interesgarri aurkezteko.

Animatu eta etorri!

Izen-ematea Jakinsarearen bidez egingo da, eta epea urriaren 31n bukatuko da.

Egitaraua ikusteko, sakatu beheko estekan.

Erlazionaturiko Artxiboak

  1. Programa (cas)
  2. Programa (eus)

Ibilaldi bereziak Basauriko Eguneko Ospitalean


Gure erabiltzaile batzuek txakurrak eta katuak dituzte etxean, eta horien zainketa zeregin esanguratsuenetako bat da eurentzat.

Ematen dizkieten zainketak, besteak beste, beren premiak betetzeko eta sozializatzeko paseoa, eguneroko errutinaren parte dira, eta, kasuren batean, hori da duten ia egiteko bakarra.

Arlo okupazionalen barruan, kasu honetan Eguneroko Bizitzako Jarduera Instrumentalen barruan (EBJI) – Etxeko eta komunitateko eguneroko bizitzari laguntzeko jarduerak – (AOTA, 2020), maskotak eta animaliak zaintzea esku hartzeko gune bat da, beharrezkoa balitz.

Egunero ateratzen dira txakurrekin, baina ez dute interakziorik izaten parkean dauden beste pertsonekin, eta ez diete txakurrei ere holakorik izaten laguntzen. Erabiltzaile jakin baten kasuan inspiratuta, ingurune natural batean elkarrekin paseatzea proposatzen dut, gure animaliekin, hain garrantzitsua zaiguna gainerako kideekin partekatzeko.

Mari Carmen Cifuentes Cabeza, Basauriko EOko terapeuta okupazionala.

Erlazionaturiko Artxiboak

  1. Ibilaldi bereziak

EUSLE dinamika BOMSen

- Agian zure lankidea euskalduna da baina ez zara berarekin euskaraz aritzen.
- Eta euskara gehiago erabili nahiko zenuke, baina ez dakizu nola apurtu ohituraren inertzia.
- Edo euskara ikasi duzu, edo ikasten ari zara, baina ez duzu ikasitakoa praktikan jartzeko aukera handirik izaten.

Holako egoeraren batean bazaude, eta aurre egin nahi badiozu, BOMSeko Euskara Zerbitzuak lagunduko dizu EUSLE dinamikaren bidez.

Hilabete irauten duen dinamika da, eta talde txikietan, 2 edo 3 pertsonatakoa (BIKO EUSLE), edo handiagoetan (EUSLE taldea) egin daiteke.

Borondatezko esperientzia da eta hiru baldintza baino ez dira bete behar: taldeko kideek harreman zuzena izatea, guztiek euskara ulertzea eta 2-3 kidek (taldearen tamainaren arabera) hitz egiteko gaitasuna ere izatea.

ZER, ANIMATZEN ZARETE BIKOTE EDO TALDE BATEAN PARTE HARTZEN?
BA IDATZI RSMB.EUSKERA@osakidetza.eus HELBIDERA ETA HITZ EGINGO DUGU!

Argazki bilduma

BNL duten pazienteei BOMSen eguneko ospitaleetan arreta emateko programa: proiektu aitzindari eta berritzailea asistentzia-programen diseinuan.

Duela gutxi, amaitutzat eman dugu BOMSen aitzindari izan diren antolaketa-proiektuetako baten ezarpena. Proiektu integratzailea eta lanbideartekoa izan da, eta mugarri izan da BOMSeko laguntza-programen diseinuan eta homogeneizazioan.

BOMSen, 14 eguneko ospitale ditugu 18 eta 65 urte bitarteko Buruko Nahasmendu Larria (BNL) duten pertsonak artatzeko. Guztira 624 paziente artatzen dira 4 eskualdeetan, eta osasun mentaleko zerbitzuetatik bideratutakoak dira.

Proiektu hau erronka batek bultzatu zuen: arreta-programa bat diseinatzea, irizpide kliniko eta antolatzaile komunak ezartzeko, aldakortasuna murrizteko, emandako arretan ekitatea ziurtatzeko eta eraginkortasun eta efizientzia handiagoa bilatzeko.

Proiektuaren diseinua lau eskualdeetako profesional aditu (buruak eta asistentzialak) talde batek egin du, eta ezarpenean EOko profesionalek parte hartu dute, kudeaketan erantzukizun ezberdina duten pertsonen diziplinarteko talde batek gidatuta.

Mª Jose Llarena, Berrikuntzako zuzendariordetzako antolakuntzako teknikaria

Erlazionaturiko Artxiboak

  1. Proiektu aitzindari bat
SAREA GARA

Eva Garnica NAUKASen: Transplanta daiteke gaixotasun mentala?


Joan den ostiralean, irailak 19, NAUKASen 15. edizioa egin zen Euskalduna Jauregian. Urtero irailean egiten den zientzia-dibulgazioko ekitaldia da, EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren laguntzarekin, besteak beste. Bertan parte hartu zuten hizlariek hainbat gairi buruz aritu ziren (psikologia, matematika, geologia, kazetaritza, medikuntza, biologia, astrofisika, etab.).

Hitzaldi laburrak dira, 9-10 minutukoak, ikusteko oso atseginak, eta beti jende asko biltzen dutenak (guztiak EITBren YouTubeko kanalera igotzen dira). Eva Garnicak "Gaixotasun mentala transplantatu daiteke?" izenburuko hitzaldia eman zuen, non psikiatriaren iragana, oraina eta balizko etorkizuna aztertu zituen. Espero dugu hitzaldi hau eta gainerako guztiak zuen gustukoak izatea.

Hitzaldirako esteka behean duzue.


Eva Garnica De Cos, Zamudioko Ospitaleko psikiatra eta BOMSeko Irakaskuntzako arduraduna

Erlazionaturiko Loturak

  1. Eva Garnica - ¿Se puede trasplantar la enfermedad mental?

Elkarrizketa Oscar Martinez eta Luis Pachecori. Espainiako Neuropsikiatria Elkartearen XXIX. Mendeurreneko Biltzarra


Aurtengo ekainaren 5etik 7ra bitartean, Espainiako Neuropsikiatria Elkartearen XXIX. Mendeurrena Kongresua egin zen Bilbon.

Lmentalan, balantzea egin nahi izan dugu, eta, horretarako, dagoeneko erretiratuta dauden bi lankide elkarrizketatu ditugu: Oscar Martínez Azumendi eta Luis Pacheco Yáñez. Urte askoan egin dute lan Osasun Mentaleko Sare Publikoan psikiatra gisa (BOMS sortu aurretik eta ondoren), eta bien ibilbidea parte-hartze asoziatibokoa eta psikiatriaren historiarekiko interes partekatukoa da.

Elkarrizketa eta Kongresuko bideoak beheko estekan dituzue.

Erlazionaturiko Artxiboak

  1. Elkarrizketa

Erlazionaturiko Loturak

  1. Kongresuaren bideoak

Blast


Manu Larcenet frantziarrak 2009tik aurrera argitaratu zuen Blast. Hasieran bost liburuko seriea izan behar zuen, baina lau izan ziren azkenean (Espainiako edizioan: "Bola de Grasa", "El Apocalipsis según San Jacky", "De Cabeza" eta "Ojalá se equivoquen los budistas"), eta 2014an argitaratu zen azkena. Hasiera batetik talentu handiko obra bezala goraipatua izan zen. Lehen argitalpenak Frantzian komikigintzan espezializatutako liburu-denden saria irabazi zuen, eta bigarrenak, RTL irratiaren Comic Sari Nagusia.

Gehiago jakiteko, beheko estekan duzue Juan Medrano Albenizen erreseina.

Erlazionaturiko Artxiboak

  1. Erreseina

Rocka eta psikiatria. Nota ilunak disko bikain batean


Milaka aldiz entzun dudan disko bati buruz hitz egitera natorkizue, gehienetan hasieratik amaierara (80 minutu baino gehiago irauten duen arren), nahiz eta batzuetan tranpak egiten ditudan eta baten bat "saltatzen" dudan.
Aitortu behar dut 4 abestik bereziki hunkitzen nautela, gertatu ohi den bezala. Zalantza izan dut abesti bakarra aukeratu edo ez, azkenean LP (long-play, zeinen ondo datorkion izena) honetako 4 abesti aukeratu ditut. Abestiak honako hauek dira: "Fell on black days", "Black hole sun", "Just like suicide" eta "The day I tried to live". Izenburuekin bakarrik hasiko zarete artikulu honen izenburua ulertzen... Hitz batez, Soundgarden taldearen "Superunknown" albumaz hitz egitera natorkizue.
Disko hau 1994ko martxoaren 8an argitaratu zen, eta erabateko arrakasta izan zuen kritika eta salmentetan. Gainera, 2 Grammy sari irabazi zituen. Taldea ezagutzen duzuenok jakingo duzue Seattlekoak zirela, grunge mugimenduaren sorlekukoak, baina ez ziren horri inoiz oso atxikiak sentitu, heavy metal eta punk estiloa aldarrikatzen baitzuten. Portzierto, disko hau Kurt Cobain Nirvanako liderrak bere buruaz beste egin baino hilabete eskas lehenago atera zen. Nirvana hiri eta garai hartako beste talde ikoniko bat zen eta Cobain Soundgarden taldearen oso laguna.
Lerrootan ezin naiz Soundgardeneko abeslariari, Chris Cornelli (e letran enfasia jarrita), buruz hitz egin gabe geratu. Ahots magikoa zuen, adierazpen-gaitasun ezohikoa, ahots-erregistroan 3 zortziko eta erdi erabiltzen zituena, desafinatzeko gai ez ziren horietakoa izateaz gain. Berea bezalako ahots gutxi daude. Aipatu ditudan 4 abestien hitzak eta musika bereak dira, gure Chrisenak. Horiek guztiek sufrimenduaz, depresioaz, hutsune existentzialaren sentsazioaz eta normaltasun-itxuraz hitz egiten dute, amildegia gure oinetara zabaltzen denean. "Fell on black days" adibide bat.

Bere bizitzan zehar, Chris Cornellek depresioa eta alkoholarekiko mendekotasuna pairatu zituen (beste substantzia batzuekin nahastu zuen, baina ez hain jarraian). Zalantzak daude heriotzaren arrazoiari buruz, baina bertsio ofizialak dio bere buruaz beste egin zuela 2017ko maiatzean, 52 urte zituela. Honaino iritsi bazarete, pentsatuko duzue nahikoa drama dugula egunerokoan, eta ez duela hain iluna den disko bat entzuteko gogorik ematen. Eta egia da (bizitzarena, diot). Egia da, halaber, diskoa berezia dela, eta metala maite duen edonork bere memoria akustikoan izan behar dituen abestiak ere badituela. Frikienentzat: kontuz afinazioekin, eta konpasak kontatzen entretenitu zaitezkete... Gainera denak ez dira hain beltzak, egin kasu.

Izaskun Elortegi Kaiero, BOMSeko kudeaketa klinikoko unitateburua.

Erlazionaturiko Loturak

  1. Fell on black days

Ambrose Bierce. Deabruaren hiztegia.


Ambrose Gwinnett Bierce (1842 – 1914?) idazle, kazetari, poeta eta Amerikako Gerra Zibileko beteranoa izan zen. Bere asmamen satirikoagatik, zinismoagatik eta gai ilun samarrei buruzko kontakizun laburrengatik ezaguna zen. 1842ko ekainaren 24an jaio zen Meigs konderrian, Ohion, nekazari-familia baten hamahiru seme-alabetatik hamargarrena, eta, arrazoi ezezagunengatik, "a" letraz hasten ziren izenekin bataiatu zituzten haur guztiak. 1861eko Gerra Zibilean Batasuneko armadan sartu zen, Shiloh eta Chickamaugako guduetan parte hartu zuen, besteak beste, eta Kennesaw Mountaingo guduan buruan zauri larriak jaso zituen.

Irakurtzen jarraitzeko jo beheko estekara.


J.J. Uriarte, kudeaketa klinikoko unitateburua.

Erlazionaturiko Artxiboak

  1. Ambrose Bierce

Etxea Doktoreari alta eman diote azkenean!!


Hainbeste urtez “polsako” eman ondoren, Etxea Doktoreak agur esan nahi die L-mentalaren irakurleei, azkenean “jubileision”-aren ordua iritsi zaiolako...

Zorionak Osaba Oskarri eta bere ondorengoari, J.J. irakasle ospetsuari, hemendik aurrera lasai lo egin ahal izango baitute, ia presidenteak Moncloan bezala...

ESKERRIK ASKO DANAGATIK, BARKATU “PELMADA”GATIK, ETA ZORTE ON BETIKO!!

Jon Lizarraga Sobrino, Ezkerrraldeko Eskualdeko burua

Erlazionaturiko Artxiboak

  1. El diablo anda suelto

BOMSeko prestakuntza-plana



Azken hiruhilabeterako antolatutako prestakuntza-jarduerak ikus ditzakezue eguneratutako prestakuntza-planean, beheko estekan.

Erlazionaturiko Artxiboak

  1. Prestakuntza-plana:azken hiruhilabetekoa

113.zenbaki honetan laguntzaile hauek izan ditugu

Izaskun Elortegi, Juan Medrano, Mª Carmen Cifuentes, Mª José Llarena, Eva Garnica, Oscar Martínez, Luis Pacheco eta Jon Lizarraga
LOTURAK