Kaixo, egun on. Joan egin behar dut, bidea nire zain dago eta.Alde egingo dut, alde egin behar dut, aspaldi ametsetan ari naiz eta.Itsasotik gertuko etxetxo batera, ametsak egia bihurtzen diren lekura, non ilargia nire bila etorriko den eta izarrek ibiltzen erakusten didaten (Canijo de Jerezen hitzak itzulita)
Jada ez naiz ondo gogoratzen noiz ordezkatu nuen Oscar (Mz Azumendi) Lmentalaren editore gisa; Oscarrek maila oso altua utzi zuen, ez bakarrik edukiei zegokienez, baita hilabetero editore taldeari trabatzen zitzaizkion zenbakien maiztasunari zegokionez ere. Beraz, urte hauetan pausatuagoak joan gara, bi hilean behin eta udako atsedenarekin. Baina gauzei etenaldi handia egin nahi badiezu ere, denbora asko igarotzen da, eta dena, nahiz eta urrunekoa iruditu, iritsi egiten da. Kasu honetan, nire erretiroa, bai Osakidetzakoa, bai Osakidetzakoa.
Beraz, agur eta eskerrik asko Lmentalako irakurle guztiei eta, bereziki, erredakzio-talde osoari, horiek baitira zenbaki bakoitza zuen postontzira garaiz iristearen benetako arduradunak. Agian, Lmentalaren denboraldi berri bati hasiera emateko eta IAren garaian atzean utziko ez gaituzten aldaketetan pentsatzeko aprobetxa daiteke nire martxa, baina beti zaindu beharko da gure irakurleekiko hurbiltasuna eta mantendu beharko da nolabaiteko fanzine eta etxeko buletinek izaten duten artisau kutsu hori.
Agur, lagunok. Badakit editore nagusi izateaz baliatzen ari naizela protagonismoa hartzeko, baina horixe dago. Beraz, kantu bat, liburu bat eta film bat aukeratzen ditut agur hau nire ohiko ataletan ilustratzeko. Horietan, tradizioz mantentzen dut izenburua, baina oraingo honetan ez dute psikiatriarekin zerikusirik, baizik eta erretiroekin, agurrekin eta bizitzan betiko amaitzen diren gauza horiekin.

Jose Juan Uriarte, Zamudioko Ospitaleko kudeaketa klinikoko burua eta Lmentala bulertinaren erredakzio burua

Euskal Osasun Ituna gizarteratzeko eta hedatzeko martxoaren 13an egindako tailerrean, Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareko 35 profesional bildu ziren, zuzendaritza-taldeko kideak eta hainbat kategoria profesional (sanitarioak zein ez sanitarioak) ordezkatzen dituzten buruzagitzak barne.

Tailerrean Osasunaren Euskal Itunaren 9 ildo estrategiko jorratu ziren, osasun mentalarekin duten zuzeneko loturagatik eta zeharkako izaera eta interes estrategikoagatik lehenetsita. Horien artean, 11. lerroa landu zen bereziki: Osasun mentala.

Egindako lanak lidergo partekatuaren garrantzia nabarmentzen du, Osasun Itunaren 11. ildoaren hedapen arrakastatsua eta iraunkorra ziurtatuko duena.

Conchi Moreno Calvete, Berrikuntza eta ikerkuntzako zuzendariordea

Berria osorik irakurtzeko, sakatu beheko estekan

Asko dira gaur egun BOMSen euskara dakiten profesionalak, eta horietako askok eta askok pazienteekin zein lankideekin normaltasunez erabiltzen dute.
Horregatik BOMSeko euskara zerbitzuak lanean (pazienteekin eta lankideekin) euskara erabiltzen duten profesionalak identifikatzeko kanpaina bat jarri du martxan, "Lanean euskaraz egin eta egitea nahi baduzu, adierazi!" lelopean.

Identifikazioa eramatea borondatezkoa da, baina urrats hori emanez gero, erraztuko zenuke...
• lankideek zurekin euskara erabiltzea,
• pazienteak eta senideak ere euskaraz hitz egitera animatzea,
• lan-esparruan hizkuntza ohiturak aldatzea.

Identifikatzeko euskarri eta aukera desberdinak daude. Aurrez aurreko harremanetarako, adibidez, arropan “e” txapa, zinta edo txartel profesionalerako yoyoa erabil dezakezu, edo identifikagarria bulegoko atean edo mahai gainean jarri. Beste kasu batzuetan, Osakidetzakoa aplikazioan euskara lehenetsi dezakezu edo posta elektronikoaren sinaduran “e” txertatu.

Identifikazioari buruzko inprimaki hau betetzea eskertuko genizuke, dagoeneko identifikagarria erabiltzen duzun esateko edo, erabili nahi baduzu, nahi duzun euskarria aukeratzeko (txapa, yoyoa, zinta, mahai gainekoa, atekoa).

Inprimakia bete ondoren, Euskara Zerbitzutik zurekin harremanetan jarriko dira!

"Club de malasmadres" Podcasta amatasunaz, hezkuntzaz, berdintasunaz eta feminismoaz hitz egiteko podcast bat da, amek mundua aldatu nahi dugula, ama perfektuaren mitoa hausten dugula eta superwoman kapa aspaldi bota genuela aldarrikatzeko podcasta.
Podcastaren burua Laura Baena da, "Club de malasmadres"en sortzailea eta "Yo No Renuncio" Elkarteko presidentea, eta gonbidatuekin batera, emakume eta ama gisa interesatzen zaizkigun gaien ikuspegi desberdina bilatzen du. "Club de malasmadres" begirada harago zabaltzen duen podcast bat da, eta eginkizun hau du: emakumeen eta amen iraultza gidatzea.

Podcasta ikusteko sakatu beheko estekan

Ainara Berasaluce Martinez, BOMSeko gizarte-langilea eta Berdintasun errreferentea

Orain dela gutxi Igor Carreira Alonso izendatu dute Zamudioko Ospitaleko zerbitzu orokorretako buru berria. Lmentalak elkarrizketa txiki bat egin dio Olabeaga auzoan jaiotako 52 urteko bilbotar honi.

Elkarrizketa osorik irakurtzeko, sakatu beheko estekan

BOMSeko liburutegia, Zamudioko Ospitalean fisikoki kokatuta dagoena, berriro hasi da martxan.
Informazio eta dokumentazio zientifikoko zerbitzua da, eta bertatik laguntza eskainiko da edozein mailatako profesional sanitarioen heziketa eta prestakuntzan, erabaki klinikoak hartzeko orduan eta osasun mentalaren espezialitateko ikerketan.
Zamudio Ospitaleko Liburutegiko bulegoan kokatuta nago. Zerbitzu horretara jo dezakezue egoiliarrek, osasun-arloko profesionalek eta ikertzaileek, informazio-iturrien, baliabide elektronikoen, bibliografia-bilaketa adituen eta prestakuntzaren bila.
Liburutegiko zerbitzurik gabe aspalditik egon ondoren, merezi du guztion artean bultzada bat ematea, bai liburu- eta aldizkari-funtsak eguneratuz, bai gure liburutegi birtualak eskaintzen dituen baliabide elektroniko guztiak hedatuz, egoiliarren hezkuntzari, osasun-arloko profesionalen prestakuntzari, erabaki klinikoak hartzeari eta osasun mentaleko espezialitatearen ikerketari laguntzeko, ezagutza partekatzeko helburu bakarrarekin.
Ilusioz beterik nator liburutegi honetarako lan ona egiteko eta erronka berriei aurre egiteko gogoz.

Ainhoa Lopez de Alda Madorran, BOMSeko liburuzain dokumentalista

Liburutegi zerbitzuari buruzko informazio gehiago, beheko estekan

BOMSeko profesionalei, Rodrigo Oraa BOMSeko adikzioetako buruari eta Idoia Larrañaga Ajuriaguerra Adikzioetako psikiatrari, elkarrizketak egin dizkiete egunotan ETBn, “Cannabis belaunaldia” izeneko dokumentala eman dutelako. Dokumentalean Leire Garcia, Uribeko Lehenakeko psikiatra agertzen da.

Bestalde, Rodrigo Oraa Gilek Radio Bilbaoko (Cadena SER) “Hoy por Hoy” programan ere parte hartu du, Marco Antonio Imbert Escobar, parekoen hezitzailea eta Bideratzen T4ko (Hiesaren aurkako T4 Elkartea) langile komunitarioa denarekin batera, chemsex-aren fenomenoari heltzeko.

"Buenamente, radio inclusiva que conecta" irratiak Euskaliteko jardunbide egokien atalean jaso du saria, Lehendakaritzako Gizarte Berrikuntza eta Agenda 2030 Zuzendaritzak bultzatutako ekitaldi batean, Bilboko Euskalduna Jauregian.

Errekonozimendu hori maila gorena gainditu ondoren ematen da, Aurreratua, BOMSek 2025ean lortu zuena, pertsonen bizitza hobetzera bideratutako GJH osagai anitzeko estrategiagatik.

Saritutako programa 2022. urtearen amaieran sortu zen, Lehenak programaren terapia okupazionaleko zerbitzuak bultzatuta (lehen gertakariak), erabiltzaileei ahotsa emateko eta komunitatean parte-hartze aktiboa sustatzeko helburuarekin.

97 Irratian emititzen da, eta 200 parte-hartzaile baino gehiagorentzako adierazpen-, ikaskuntza- eta ahalduntze-gune bihurtu da. Elkarrizketen, musikaren, umorearen, hausnarketen eta eduki kulturalen bidez, programak ongizate emozionala, gizarteratzea, estigmaren aurkako borroka eta kanpoko eragileekin loturak sortzea sustatzen ditu.

Ekitaldiaren zenbait irudi erantsi dizkizuegu beheko estekan.

Duela gutxi, gure erabiltzaileen artean iritziak biltzeko beste prozesu bat amaitu dugu, eta hasierako aurreikuspenak nabarmen gainditu ditu izan duen partaidetza kontuan izanda.
Esan dezakegu parte-hartze handia eta gogobetetze handia izan dela OMZ, Lehenak eta Adikzioetako arretaren ebaluazioan.

Gure OMZetan, Lehen gertakarietan eta Adikzioetan artatutako 753 pertsonak onartu dute azterlan honetan parte hartzea. Izan ere, haien gogobetetze-maila jakin nahi genuen, jasotzen duten arretaren hainbat alderdiri dagokienez.
Jasotako erantzun kopuru handiak agerian uzten du pazienteek beren esperientzia partekatzeko eta eskaintzen dizkiegun zerbitzuak hobetzen aktiboki laguntzeko interesa dutela.
Lortutako emaitzak oso onak dira, eta emandako arretaren balorazio oso positiboa erakusten dute.

Idoia Emparanza Soloaga, Berrikuntzako zuzendariordetzako antolakuntzako teknikaria

Datu zehatzak jakin nahi izanez gero, sakatu beheko estekan

Ebidentziak erakusten du enplegua funtsezko faktorea dela osasun mentalaren berreskurapen integrala lortzeko, eta funtsezko tresna artatutako pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko. Horregatik, gizarte-lanaren arlotik lantalde espezifiko bat jarri da abian, enpleguan eta bokazio-orientazioan oinarritua.
Talde horren helburua da prestakuntza- eta lan-arloan dauden baliabideak argitzea, eta Bizkaiko Osasun Mentaleko Sarearen barruan enplegurako orientazioari ematen zaion laguntza antolatzea eta indartzea, bai barruan, bai kanpoan.
Taldea Gizarte Lanaren Koordinazioak eratu du, eta eskualdeko erreferentziazko lau gizarte-langilek osatzen dute, lehen gertakari psikotikoen programako gizarte-laneko eta terapia okupazionaleko profesionalekin batera, bokazio-orientazioan duten ibilbide sendoari erantzunez.
Lana Bottom-up ikuspegi batean kokatzen da eta bi ildo nagusitan egituratzen da.
Alde batetik, prestakuntza- eta lan-arloko hainbat erakunderekiko harremana eta koordinazioa izatea, lan-sare koordinatuak sortzeko helburuarekin. Horrela, enpleguarekin lotutako dokumentazioa eguneratuta edukitzeko espazio bat izatea ahalbidetzen da, eta arlo horretan orientazioa ematen duten profesionalei prestakuntza- eta lan-arloko laguntza ematen zaie.
Beste aldetik, esku-hartze, koordinazio eta bokaziozko orientaziorako gida izango den prozedura propioa garatzea.
Proiektu hori gizarte-lanak zuzentzen du, eta aukera ematen ari da dauden baliabideen ezagutza zabaltzeko, sartzeko bide berriak irekitzeko eta osasun mentaleko sareko erabiltzaileen laneratzea erraztuko duten prozedurak egiteko.

BOMSeko talde eragilea laneratzean

Bizkaiko Osasun Mentaleko Sareak (RSMB) aurrera egiten jarraitzen du BPSO® (Best Practice Spotlight Organization®) programaren jasangarritasunaren hirugarren fasean, "Pertsona eta familia ardatz dituzten zainketak" Jardunbide Egokien Gida ezarrita Bermeo, Zaldibar eta Zamudioko ospitaleetako errehabilitazio-unitateetan.

Erakundeko eguneko ospitaleetan ebidentzian oinarritzen den eta pertsona ardatz duen arreta sustatzera bideratutako hainbat ekimen finkatu dira. Izandako esperientzia horren ondoren, BOMSek beste urrats bat egin du eredu asistentzial hori beste dispositibo batzuetara hedatuz, eta hala, pazienteen profilagatik lankidetza-planak eta plan indibidualizatuak garatzea bereziki garrantzitsua den dispositiboetan zabaldu du.

BPSO hedatzeko taldea

Martxoaren 8a Emakumearen Nazioarteko Eguna dela eta, BOMSen kontakizun laburren I. Lehiaketa deitu zen.
Guztira 10 lan aurkeztu ziren: 3, gaztelaniazko sailean, eta euskarazkoan, 7.

Irabazleak hauek dira:
- Gaztelaniazko sailean, Leire Erkoreka Anda, “El espejo” lanarengatik.
- Euskarazko sailean: Arrate Rojo Basterretxea eta Julene Fernandez Ripalda, “Amak dio" izeneko kontakizunarengatik.

Eskerrak ematen dizkiegu parte hartzaile guztiei eta zorionak irabazleei.

Irabazleen lanak irakurtzeko sakatu beheko estekan.

El cochecito umore beltz espainiarraren gailurretako bat da. Espainiar ekoizpenekoa, Marco Ferrerik zuzendua eta Rafael Azcona jeinuaren gidoiarekin, bere fartsa itxuraren azpian zahartzaroari eta erretiroari buruzko kritika basatia eta tristura sakona ezkutatzen dituen filma da.

Anselmo jauna (Pepe Isbert magistral batek antzeztua) osasun oneko adineko erretiratua da. Hala ere, sakonki bakarrik sentitzen da. Bere lagunak, beste jubilatu batzuk, elbarriak dira eta kotxe motordunetan mugitzen dira. Eta antzeko kotxerik gabe, Anselmok ezin du lagunen erritmoa jarraitu eta atzean geratzen da, literalki eta metaforikoki. Anselmok bere familiari (seme legegizona, zurruna eta zekena) aurre egin behar dio, eta ez dio kotxe txikia erosi nahi, ez baitu haren beharrik. Familiak ez du ulertzen Anselmo garrantzirik ezaren aurka borrokatzen ari dela; bulegoan jada ez da inor, etxean jaten eta lo baino egiten ez duen traba da, eta, beraz, bere familiak amore eman dezan eta kotxetxoa eros diezaion elbarri geratu delako itxurak egiten saiatzen da, arrakastarik gabe.

Jose Juan Uriarte Uriarte, Zamudioko Ospitaleko kudeaketa klinikoko unitateburua

Irakurtzen jarraitzeko, klikatu beheko estekan

Oraingoan gomendio bi. Bata serioagoa eta nostalgikoagoa. Bestea, sakonean serioa baina itxuraz ganorabakoagoa.

Wrapped up in Time – Marillion. Happiness Is the Road (2008) eta Fin del Manual – El Canijo de Jerez. Manual de Jaleo (2018)

Abestien hitzek dena diote, ez dago ezer gehitu beharrik. Hitzok irakurri eta entzuteko, sakatu beheko estekan.


Jose Juan Uriarte Uriarte, Zamudioko Ospitaleko kudeaketa klinikoko unitateburua

"Arratsaldea da eguneko zatirik onena. Lanaldia bete duzu. Orain oinak goian jarri eta gozatu ahal izango duzu"

Kazuo Ishiguro Nagasakin jaio zen, Japonian, 1954an. Bost urte zituela, bere familia Guildfordera (Ingalaterra) joan zen bizitzera, bere aita, ozeanografoa, britainiar gobernuak kontratatu zuelako. Ingelesa eta Filosofia ikasi zituen Kenteko Unibertsitatean, eta, geroago, East Angliako Unibertsitatean Idazketa Sortzailearen master ospetsua egin zuen (Ian McEwan izan zuen irakasle).

1989an, 35 urte besterik ez zituela, Booker saria irabazi zuen "Egunaren hondarrak" lanagatik, eta ingelesez idatzitako literatura garaikidearen funtsezko figura bihurtu zen. 2017an, Suediako Akademiak Literaturako Nobel Saria eman zion, eta nabarmendu zuen bere gaitasuna munduarekin dugun ilusiozko loturaren azpian dagoen amildegia" erakusteko.

Egunaren hondarrak (The Remains of the Day, 1989), beharbada, bere lanik ezagunena da. Izenburuak hau adierazten du: egunetik eta bizitzatik geratzen dena zati baketsuena eta esanguratsuena izan daiteke, gozatzen ikasten baduzu.

Jose Juan Uriarte Uriarte, Zamudioko Ospitaleko kudeaketa klinikoko unitateburua

Artikulu osoa irakurtzeko, klikatu beheko estekan

Beheko estekan eskuragarri duzue 2026rako BOMSeko prestakuntza arloan aurreikusitako planifikazioa.

Conchi Moreno Calvete, BOMSeko talde eragilea laneratzean, Ainara Berasaluce Martínez, Idoia Emparanza Soloaga, Ainhoa López de Alda Madorran, BPSO hedatzeko taldea.