Aspalditik ari gara lanean Sarean sustatzeko etikari buruzko eztabaida eta etikaren praktikaren kultura. Horren harira, 2016ko urrian sortu zen lantalde bat, Etika Batzorde propio bat sortzeko asmoz Bizkaiko Osasun Mentaleko Sarean.

Talde hori ,Batzorde Bultzatzailea izenekoa, hainbat diziplina eta zentrotako profesionalek osatua dago; arratsaldez biltzen dira, hilero, ideiak partekatzeko, prozesu hori kudeatzeko, eta gatazka etikoak sortzen dituzten kasu errealak aurkezteko.

Aurreikusita dugu urrian kreditazioa eskatu ahal izatea eta Batzordea sortzea. Hala ere, bien bitartean prest gaude ideiak partekatzeko, prozesu horretan laguntzeko eta eztabaida etikoa sor dezaketen kasuak aurkezteko.

Marian Larrinaga

Zaldibarko Ospitalean azken urteotan izan diren aldaketen ondorioz, unitate asistentzial motak aldatu egin dira. Aldaketa horrek ekarri dio ospitaleko sukaldeari menuak aldatu behar izana.

Pazienteek, profesional asistentzialen bitartez, helarazi ziguten eskaintzen ari ginen platerak aldatzeko beharra zutela. Kontuan izanda gaixotasun mentala duten paziente askok joera dutela sedentarismorako eta osasungarriak ez diren janari gehiegi jateko, gure proposamena izan zen “Janari osasungarria” izeneko proiektua abian jartzea.

Proiektu hori 2016ko ekainean hasi zen. Menuak hobeto egin ziren, gozoagoak eta osasungarriagoak: barazki eta arrain fresko gehiago sartu ziren, etxeko postreak eta abar. Helburua da koipe gutxiago eta frijiturik ez jatea. Sukaldaritza berri honen lagin moduan gosaria dugu: esne erdigaingabetuaren ordez, esne gaingabetua jarri da; ogi zuriaren ordez, bihi osoko ogia eskaintzen da, marmelada eta margarina kendu, eta oliba olio birjina estra edo eztia ematen da, eta horrez gain, indioilar-bularkia edo gazta freskoa (Burgos motakoa) eta fruta bat ematen da. Menu horren bidez, erdira murriztu ditugu kaloriak, eta azukre konplexuak gehitu ditugu; neurri horiekin lortzen dena da indize gluzemiko gutxiago izatea, asetasuna eta idorreriaren aurka zuntz gehiago izatea.

Beste alderdi onuragarri bat da hondakin gutxiago sortu ditugula, eta ingurumenerako onura da hori.
Sukaldea osatzen dugun pertsonen konpromisoa izan ez balitz, proiektu honek ez zuen aurrera egingo; izan ere, lan-zama handiagoa ekarri du etxeko postreak egiteak, bollo industrialen edo askari berriak eman ordez. Jakiak koipe gutxiagorekin egiteko moduak ere eragina izan du eta inbertsio ekonomiko handi bat egin da: labe, plantxa berriak, eta abar. Horregatik ari gara errezetak batzen liburu batean argitaratzeko

Ospitalean eskaintzen zaien elikadura berriarekin gogobeteta daudela adierazi digute pazienteek pertsonal sanitarioarekin izandako hainbat bileratan, paziente batek bidalitako zorion-gutun batean ikus daitekeen bezala (erantsita doa).


Cari Matilla

Ostiralean, ekainak 2, tailer bat egin zen Osasun Sailaren Lurralde Ordezkaritzan, eta bertan parte hartu zuten BOMSeko gizarte-langile gehienek. “Jardunbide egokiak eraikitzen gizarte-lanean” izenburupean gizarte-lanaren egoera aztertu zen, eta bost mahai antolatu ziren gaiak eztabaidatzeko:

1.- Batasuna indar bezala: koordinazioa hobetzeko ideiak
2.- Espazio komuna betetzen: esku-hartze sozialaren eredua
3.- Konfidentzialtasuna errespetatzen: gizarte-lanaren informazioa eta erregistroak
4.- Espazio propio baterantz: gizarte-lanaren zerbitzu-zorroa
5.- Espazio propio baterantz: Gizarte-lanaren zerbitzu-zorroa

Ekimena “BOTTOM UP” proiektuen barruan dago. Horien helburua da, besteak beste, esku-hartze sozialeko prozesuak uztartzea BOMSeko estrategiarekin eta EAEko arlo soziosanitarioarekin.

Marian Larrinaga

Bottom-up proiektuak ekimen berriak dira, zerbitzu-erakundeetatik sortuak, eta asistentzia-sareko profesionalen lidergopean diseinatu eta garatutakoak.
Kontratu-programaren kalitatearen eranskinaren ebaluazio ereduaren barruko atal bat osatzen dute.
Proiektuok abiapuntu izan nahi dute, jardunbide egokiak hedatzeko, eta osasun-sare osora hedatzekoak diren hobekuntzak zabaltzeko.

BOMS/RSMB 2015ean hasi zen lanean ThinkTIC proiektuan, kultura digitala bultzatzeko asmoz, eta eOsasuna zer den erabakitzeko profesionalen eta erabiltzaileen laguntzarekin. Proiektuko ekimenetako bat ThinkTIC lantaldea eratzea izan da. Bertan parte hartzen dute erakundeko asistentzia arloko zein kanpoko profesionalek.

Erantsitako albistean, ThinkTIC taldeko kideek azaldu digute zein den bilatzen duten helburua, eta noraino heldu diren aurten garatzen ari diren zereginetan.

E.G.

VIII. Jardunaldietan lehenengoz antolatu dira berariazko bi mahai BOMS guztian orain egiten ari diren proiektuen aurkezpena egiteko.Ekimen horren asmoa da proiektuok bultzatzen ari diren pertsonei aukera ematea partekatzeko, eta ahalik eta pertsona gehienek parte har dezaten. Mahai horien bidez, nahi dena da egindako lana aintzatetsi, langileen arteko hurbiltasuna eta iritziak bateratzea lortu, eta beste lankide batzuk ere animatu.

Aurkezteko honelako formatua ezarri zen (5 diapositiba, gehienez, eta 8 minutuko ahozko jarduna). 12 aurkezpen egon ziren, TEDx topaketetan bezala.

Esperientzia interesgarria izan zen bai bertaratu zirenentzat, bat komunikatzaileentzat, eta espero dugu formatua sendotzea aurrerantzean.

Hemen daude aurkeztutako 12 komunikazioak. Kontuan izan behar da aurkezleak agertzen diren arren, askotan atzetik talde handiago dagoela.


Mariasun Garay, Óscar Martínez.


Experiencias RSMB en las VIII Jornadas.

Teoriak dioenez, ondorio kaltegarriak datoz sisteman gertatzen den akats-segida batetik. Akats horiek, batzuetan txikiak, beste batzuetan handiak, gertatzen dira sistemak dituen arrakalek edo gabeziek ahalbidetzen dutelako.

Garrantzitsua da jakitea zeintzuk izan diren huts horiek eta nola gertatu diren, kontrol sistema berriak edo hobeak ezartzeko, berriro gerta ez daitezen, edo gertatzeko aukera murrizteko.
Teoriak dioena bete da kasu honetan.

Urtearen hasieran aztertu genuen paziente baten kasua, bat-batean glaukoma diagnostikatu zitzaiona, eta 7 hilabetez tratamenduan izan zena kortikoidez. Hau zen helburua: aztertzea nolako eragina izan zezakeen tratamenduak, eta aukerarik ote zegoen aldez aurretik gertatutakoa antzemateko.
Aztertzen hasi ginenean ohartu ginen bazeudela glaukoma agertzea erraztu ahal izan zuten beste eragile batzuk. Halatan, ikerketa zabaldu genuen.

Erantsitako artxiboan duzue azterketaren txosten osoa, eta ateratako ondorioak eta ikasitako lezioak.
Gozatu irakurtzen!

A.V.

Gizakiok era integratuan jasotzen dugu informazioa. Sentsazioek (ikusmenekoek, entzundakoek usaimenekoek...), behin baturik eta uztarturik, azken pertzepzio bat ematen dute objektuen gainean, eta nabardura ezberdinak sorrarazten dituzte. Ustekabeko ondorioak ekar ditzakete autoen koloreak, txokolatea hartzeko kikararen koloreak,…

J.Me.

Oraintsu hartu du erretiroa gure lankide Lola Codonek. 30 urtez egon da lanean oraingo BOMSeko hainbat zentrotan, jarduera asistentzialetan psikologo klinikoa izan da eta horrez gain, BAPEen zenbait promoziotan prestakuntzan eta tutoretzan jardun du.
Gutunean agur esaten digu guztioi, batez ere, luzaroan berarekin lanean egon direnei. Bere gutunaren lerron bakoitzari kariñoa eta bibrazio positiboak darizkio.

Lmentalatik onena opa dizugu zure ibilbide berri honetan eta jakin ezazu erreferente izango zaitugula etorkizunean erretiroa hartzen dugunean.

O.M.

Areto-futboleko finalak komunikabideetan izan duen oihartzunaren hainbat adibide.

Hil honetan ere topatu dugu hedabideetan argitaratutako esker oneko gutun bat (Deia, ekainaren 25a, igandea). Oraingo honetan zuzenduta dago Zamudioko Ospitaleko profesional taldeari. Eskutitzan nabarmentzen ditu profesionalek uneoro agertutako “ardura eta prestasuna”.

A.V.

Sonia ezaguna dugu, kolaborazioren bat eginda baitauka Lmentalarako aurretiaz. Izan ere, gurekin partekatu zuen 2015eko apirilean erakusketa birtual txiki bat. Bertan bere koadro batzuk eman zituen ezagutzera “Cisnes y flores” izenburu zuen erakusketaren bitartez; eta geroxeago, joan den urteko ekainean hain zuzen ere, bere bizitzako pasadizo batzuen berri ere eman zigun hizkera poetikoz, horien artean bere gaixotasunarena, eta hark oso maitea zuen maskota batekin zuen harremanarena.

Gaur Soniak bizi izandako gauza gehiago partekatu nahi du gurekin, berriro ere, zenbait poesiaren bidez. Lehenengoa Lolitari eskaini dio, bere untxitxo zuri txeratsuari, horren falta handian sentitzen duenari. Hurrengoetan oda batzuk eskaintzen dizkie berak egindako margolanei, eta baita bere gaixotasunari ere.

O.M.

Joan den ostiralean, ospakizun berezi batekin burutu zen urte osoan zehar gure kirolariek egindako ahalegin guztia . Jai honetan, laguntasuna, adiskidetasuna eta talde balioak protagonista izan ziren.
Ekitaldia Ermuko Miguel Angel Blanco kiroldegian ospatu zen eta bertan bi partida jokatu ziren: lehena gure ligatik aukeratutako jokalari talde baten eta Asasam-go (buru gaixotasuna duten pertsonen eta senideen elkartea) jokalarien arteko lagunarteko partida bat izan zen. Bigarrena, gure ligako finala izan zen. Lehia hau Manuene “Lehenak”taldearen kontra izan zen. Larrabetzukoek 3-2 emaitza lortu zuten, eta lehiaketa irabazi zuten.

DJ batek girotu zuen ekitaldia. Horretaz gain, Irati Moralesen abeslariaren zuzeneko emanaldi zirraragarria ikusi ahal izan genuen. Irati “La Voz “ telebistako ikuskizunean lehiakide izan zen.

Sari banaketan Ermuko alkateak, Carlos Totorikak, hiru zinegotzik eta BOMSeko zuzendaritza taldeko hainbat kidek hartu zuten parte. Horietaz gain, Ritxi Mendiguren, Athletic Fundazioko zuzendaria, eta gurekin urte osoan zehar lan egiten duten Fundazioko kide batzuk ere joan ziren.

Finala amaitu ondoren, txapelketa honetako parte-hartzaileen 220 lagunek bazkari eder bat eta oparien zozketa bat izan genuen Ermuko merkatuko enparantza zaharrean.


Pacientes y personal del HD de Ermua, Leire Fentanes

Hirugarren emanaldi honetan, Marco Antoniok hitz egin beharko du eskolan harroputz batekin gertatu zaionari buruz, eta Marco Antonioren aitak bere bizitza kontatuko dio.

Salvador del Arco

Hori da AVIFESek Bilbon estrenatu behrri duen dokumentalaren titulua. Proiektua egin dute Salomba Venturesekin batera, Janssen-en diru-laguntzarekin, eta Sebastian Alvaroren eskutik (“Al filo de lo imposible“ saioaren egilea da Sebastián).

Dokumentalean kontatzen digute AVIFESESeko kide eta BOMSeko erabiltzaile batzuen aventura. Izan ere, Beak, Emiliok, Fernandok, Gonzalok eta Sergiok onartu zuten guretzat ezinezkoa izango zen erronka bat: Bulnesko Naranjoa eskalatzea! Hori bai, AVIFESeko langile batzuek lagunduta, eta alpinista talde aparta baten laguntza teknikoarekin. Horien artean Juanito Oiarzabalena.

Ez dugu amaieraren sorpresa zapuztu nahi, baina aurreratu ahal dizuegu erronka soberan jo ahal dela gainditutzat. Abentura paregabea izan da, emozioz eta edertasunez beterikoa. “Ezina ekinez“ egin dela agerikoa da argazkietako irudietan, betiere konfiantzari, ilusioari eta kidetasunari esker.

Esperientzia ahaztezina izango da hura gauzatu dutenentzat; baina baita guretzat ere, zeren harekin gozatzeaz gain, harrituta geratzen baikara.

O.M.

Hil honetako gure protagonista Wenceslao López Albo dk. dugu. Santanderren jaio zen 1889an; urte batzuetan Bilbon bizi izan zen. Zuzendari medikoa izan zen Zaldibarko eta Valdecillako ospitaleetan, eta presidentea AEN-n eta Bilboko Zientzia Medikoen Akademian. Zuzendari izendatu zuten Valdecillako Osasun Etxea berrizta zezan.


Reda Rahmani eta Luis Pacheco

“Here we go!, again”, etsipenari eta sen onari muzin eginda, beste panfleto xume batekin eskutan; oraingo honetan errepideko txirrindulari amorratuen omenez, zeren eta haiek dira uztaileko arratsaldeko lo kuluxka atseginago egiten digutenak, igerilekuko txiringitoan gaudela, hamaka gurtzen eta “besaulki-futbola” praktikatzen…
Eta are gozagarriagoa da pentsatzen baduzu beste batzuk hor ibiliko direla, beroak lehertuta, errepide galduren batean...

Letra eta musika: Onofre Nillo, oilaskoen sexu-bereizle eta Lacan-zalea.

J.L.

Erantzun on asko jaso dugu ekaineko erronkaren harira. Bejondeizuela! Badirudi trebatzen ari zaretela. Udako atsedena hartu aurretik hemen duzue proposatzen dizuegun azkena. Izan uda zoriontsua!

J.M.

Salvador del Arco Heras, Garbiñe Apraiz Urigüen, Jon Baraiazarra Ruiz, Begoña Benavides Espilla, Ainhoa Bilbao Maiza (A.B.), Mikel Bommarito, Patricia Caballero Martínez, Lola Codón Herrera, Beatriz Corcóstegui Santiago, José M. Díaz Zorrozua (J.D.), Leire Erkoreka Anda, Leire Fentanes Hernández, Mariasun Garay Arostegui, Enrique González Arza (E.G.), Sonia Herrera Anaya, María Ángeles Larrinaga Vélez, Jon Lizárraga Sobrino (J.L.), Miriam Lizárraga Sobrino, María José Llarena Cuevas, Mónica López Ortiz (M.L.), Óscar Martínez Azumendi (O.M.), Aritz Martínez de Osaba Franquet, Josune Martínez Magunacelaya (J.M.), Cari Matilla Blanco, Juan Medrano Albéniz (J.Me.), Conchi Moreno Calvete, Rodrigo Oraa Gil, Pacientes y personal del HD de Ermua, Luis Pacheco Yáñez (L.P.), Gaizka Portillo Benito, Sonia, Reda Rahmani, Carmentxu Sampedro Vidaurre, Ainhoa Valenciano González (A.V.).